Geen uitzicht op spoedig Gatt-akkoord; Landbouwberaad VS en EG stukgelopen

CHICAGO/GENÈVE/BRUSSEL, 4 NOV. De onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en de Europese Gemeenschap over de landbouw zijn vannacht stukgelopen. Hiermee is het uitzicht op een snel wereldhandelsakkoord in het kader van de GATT (Algemene Overeenkomst over Tarieven en Handel) verdwenen. De VS hebben onmiddellijk gedreigd met handelssancties tegen de EG.

De Amerikaanse minister van landbouw, Madigan, en EG-commissaris MacSharry (landbouw) hadden sinds zondagavond in Chicago gepoogd tot elkaar te komen. Gisteren werden de gesprekken enkele uren onderbroken om de Amerikaanse onderhandelaars in staat te stellen hun stem in de verkiezingen uit te brengen. De onderhandelingen gingen vrijwel uitsluitend over de Europese subsidies voor de produktie van oliehoudende zaden. Volgens Washington lopen Amerikaanse boeren hierdoor jaarlijks een miljard dollar mis aan soja-export. De EG is in de soja-kwestie door een panel van de GATT al twee maal in het ongelijk gesteld.

Naar in Chicago verluidde wilde de EG de produktie van oliehoudende zaden (13 miljoen ton per jaar) verminderen tot 9,5 miljoen ton. Deze daling zou toch al zijn gevolgd na het akkoord over de Europese landbouwhervorming dat eerder dit jaar werd bereikt. Vooral Frankrijk had bezworen dat de EG niet verder mocht gaan. De VS zouden in Chicago een produktievermindering tot 8,5 miljoen ton hebben geëist.

Niet bekend

De kans op een scherp conflict lijkt overigens verminderd nu de regering van president Bush demissionair is en niet in een positie is om verstrekkende besluiten over handelssancties te nemen, voordat de regering van Clinton op 20 januari is aangetreden. Naar in kringen van het overleg in Chicago verluidde zou Washington in eerste instantie vergeldingsmaatregelen willen nemen tegen Europese importgoederen ter waarde van 300 à 350 miljoen dollar.

In diplomatieke kringen bij de GATT in Genève werd bovendien vanmorgen bekend dat de VS aan de zogenoemde GATT-raad, het hoogste orgaan, toestemming wil vragen om handelsmaatregelen tegen de EG te nemen. De GATT-raad zou vandaag bijeenkomen. Het Amerikaanse verzoek betekent een koerswijziging, omdat Washington aanvankelijk van plan was eenzijdige handelsmaatregelen te nemen. De GATT-raad moet beoordelen of de EG in voldoende mate aan de VS tegemoet is gekomen in het soja-conflict. Bij een negatief oordeel is Washington op grond van de

Een woordvoerder van de Europese Commissie in Brussel waarschuwde vanmorgen dat deze bereid is Amerikaanse sancties met tegenmaatregelen te beantwoorden. Zo'n besluit moet eerst door een gekwalificeerde meerderheid van de EG-lidstaten worden goedgekeurd. In Brussel was nog onduidelijk hoe definitief de breuk in het soja-conflict is. Minister Madigan zei in Chicago dat de VS bereid zijn opnieuw met de EG te gaan praten, zonder hiervoor overigens een termijn te noemen. Landbouw-commissaris MacSharry verklaarde: “ik ben er zeker van dat er verdere contacten zullen zijn.” (Reuter, AP, AFP)