Fabrieken niet met Frico Domo samen

LEEUWARDEN, 4 NOV. De vrije zuivelfabrieken in het Noorden zien geen heil in het door de vakbonden gepresenteerde plan voor nauwe samenwerking tussen hen en de zuivelcoöperatie Friesland Frico Domo.

De Industrie- en Voedingsbond CNV en de Voedingsbond FNV kwamen met het plan als alternatief voor de saneringsoperatie bij het zuivelconcern waardoor ruim 1200 arbeidsplaatsen verdwijnen. Zes fabrieken staan op de nominatie voor sluiting. Met de aangekondigde strategie verwachten de bonden een regionaal concurrerende melkprijs te kunnen betalen aan de leden-veehouders van Frico Domo. Frico Domo en de zes onafhankelijke fabrieken zouden moeten samenwerken op het gebied van kaasveredeling en produktie van consumptiemelk. De kaasdivisie van Frico Domo moet zelfstandig worden, aldus de bonden, zodat ze eenzelfde marktpositie kan innemen als de vrije fabrieken.

De melkprijs van Frico Domo ligt nu drie tot vijf cent onder die van de vrije fabrieken, die van de melk kaas produceren die van een goede afzet verzekerd is. De regionale competitie heeft geleid tot verlies van arbeidsplaatsen, stellen de bonden. Een samenwerking heeft voordelen voor beide partijen, menen zij. Frico Domo kan haar leden een hogere melkprijs geven en een breder draagvlak krijgen voor investeringen en de vrije fabrieken kunnen profiteren van de ervaring van de zuivelreus in het ontwikkelen van nieuwe produkten en hun risico's spreiden, gezien hun monocultuur van kaas.

De vrije fabrieken vinden het plan van de bonden echter achterhaald. “Een aantal jaren geleden is ook al eens geprobeerd om ons allemaal om tafel te krijgen”, aldus directeur G. Vries van zuivelfabriek 'De Twee Provinciën' in Gerkesklooster. “Bovendien hebben wij al miljoenen geïnvesteerd in weiverwerking en kaasopslag. Dat een Domo-fabriek voor weiverwerking in Beilen dan onderbezet is, is onze zaak niet. De tijd is voorbij om te praten over wat geweest had kunnen zijn”. Volgens Vries zou een samenwerking tussen de vrije zuivelfabrieken en Friesland Frico Domo aanzienlijke voordelen moeten geven voor de eersten.

Vries is van mening dat de bonden uitgaan van verkeerde veronderstellingen. Zo stellen de bonden dat de vrije fabrieken, die met hun melk voornamelijk kaas produceren dat van een goede afzet verzekerd is, dat de kaasprijs onder druk komt als de produktie in het voormalige Oostblok op gang komt. Vries meent echter dat kaas "een ijzersterk' produkt is. “In Nederland eet men 14 kg kaas per hoofd van de bevolking. Onze oosterburen 20 kg en in Frankrijk zelfs meer dan 20 kg. De markt zal dan ook niet snel verzadigd raken”.

De kaas uit het Oostblok is bovendien van een andere kwaliteit dan de onze. Ik zie hen niet als concurrent.” De directie van Friesland Frico Domo heeft laten weten dat de reorganisatie bij het zuivelconcern volgens plan doorgaat. “Dit plan van de bonden doet daar niets aan af”, aldus woordvoerder P. den Oudsten. “Wij willen binnen twee jaar ons huis op orde hebben. De bonden hebben met ons een sociaal akkoord gesloten over de reorganisatie. Daarin hebben ze verklaard medeverantwoordelijk te dragen voor het op verantwoorde wijze reduceren van 1218 arbeidsplaatsen”, aldus Den Oudsten. Volgens een woordvoerster van de FNV moeten de vrije fabrieken met Frico Domo samenwerken om de Noordelijke zuivel sterker te maken. “Wij willen geen fusie. De fabrieken blijven zelfstandig, maar werken op deelterreinen samen. Frico Domo heeft bij voorbeeld een afzetapparaat in het buitenland, wat de vrije fabrieken niet hebben. De vrije fabrieken nemen nu een te defensieve houding aan terwijl ze gezamenlijk met Frico in het offensief moeten om de Noordelijke zuivel te versterken.”