Partner voor Daf onvermijdelijk

ROTTERDAM, 3 NOV. Amper is de overname van Fokker door Dasa beklonken of het volgende Nederlandse industriële ”kroonjuweel” lijkt in handen van het Duitse conglomeraat Daimler-Benz te komen. De automobielpoot van dit concern, Mercedes-Benz, is van plan de meerderheid te verwerven in het door geld- en afzetproblemen geteisterde DAF.

Voor DAF was aansluiting bij een sterke partner onvermijdelijk geworden. Bankiers, en naar nu blijkt ook de Nederlandse overheid, hebben de afgelopen maanden aangedrongen op spoed bij het sluiten van een strategische alliantie. Zonder interesse van Mercedes-Benz zou DAF een bankroet waarschijnlijk niet meer hebben kunnen voorkomen.

Voor Mercedes-Benz betekent overname van DAF een welkome uitbreiding van de produktiecapaciteit. Eerder blies Mercedes echter plannen af om in de vroegere DDR een fabriek te bouwen. Toch menen analisten dat Mercedes behoefte had aan extra produktiecapaciteit. Nu de Duitsers die via DAF kunnen realiseren, is de noodzaak om te investeren in dure nieuwe capaciteit vervallen.

De Duitse vrachtautomarkt heeft zich de afgelopen jaren sterk ontwikkeld, in tegenstelling tot die in de rest van Europa. Ook DAF probeerde door forse uitbreiding van zijn Duitse dealernet een graantje mee te pikken. Maar net als met de overname van Leyland in 1986 was het te laat. Na de fusie met Leyland is de Britse markt ingestort, Duitsland stagneert nu.

DAF is met ruim 25 procent leider op de Britse vrachtwagenmarkt. Bij de bestelwagens is het aandeel van Leyland-DAF ongeveer 15 procent. Elders is DAF's aandeel veel lager. Die sterke Britse afhankelijkheid is DAF bijna noodlottig geworden. Het heeft inmiddels moeten besluiten tot korter werken in de Britse bestelwagenfabrieken, in Eindhoven en in het Belgische Westerloo.

De aankoop van DAF door Mercedes-Benz (marktaandeel in Europa omstreeks 33 procent) draagt zeker ook een belangrijk defensief karakter. Mercedes voorkomt ermee dat Japanse concurrenten via DAF vaste voet op de Europese truckmarkt krijgen. Bekend was dat DAF ook gesprekken voerde met truckfabrikant Hino, dochter van Toyota.

Samen met DAF komt Mercedes' Europese marktaandeel in één klap boven de 40 procent. Analisten hadden daarom niet verwacht dat de Duitsers uit waren op een meerderheidsbelang in de Nederlandse truckmaker. Zij schatten de kans dat zo'n transactie de goedkeuring van de Europese Commissie zou krijgen vrij laag in. Mercedes zelf tilt nu kennelijk minder zwaar aan die Europese hindernis. Het bedrijf kiest zelfs bewust voor een meerderheidsbelang omdat in dat geval Brussel beslist. Bij het verwerven van een minderheidsaandeel in DAF zou men te biecht moeten bij het Duitse Kartellamt, dat doorgaans nog veel strengere criteria hanteert bij fusies en overnemingen.

DAF heeft weinig dat Mercedes niet heeft. Toch zijn de Duitsers wel gecharmeerd van DAF's zojuist gelanceerde nieuwe vrachtwagens (de 75/85 serie) terwijl ook de bestelauto's van Leyland-DAF en DAF's lichte trucks de Duitsers aanspreken.