Opwinding over "toestroom' illegalen verbaast hoogleraar

DEN HAAG, 3 NOV. “Feitelijk is er niks veranderd.” Prof.dr. H.B. Entzinger verbaast zich erover dat politici en politiefunctionarissen opeens het probleem van de illegalen in Nederland aansnijden. “Waarom het plots de illegalen zijn, weet ik niet. De politiek reageert soms raar”, concludeert de hoogleraar Studies van de multi-etnische samenleving in Utrecht.

“Het algemeen gevoelen is dat de toestroom van vreemdelingen onbeheersbaar is. Dat gevoel is onterecht. Als je naar de cijfers kijkt is het vreemdelingenverkeer heel goed beheersbaar.” Bovendien, zo voegt hij eraan toe, als het zo onbeheersbaar was, zou staatssecretaris Kosto dan werkelijk vluchtelingen uit het voormalige Joegoslavië naar Nederland hebben laten komen? “Het gaat misschien om iets meer mensen dan een aantal jaar geleden”, aldus Entzinger, die ook stafmedewerker is van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. “Maar over die cijfers moet je niet zo dramatisch doen. Niemand weet hoeveel er werkelijk in ons land zijn. Er zijn zeker niet beduidend meer dan een half jaar geleden.”

Hij geeft een voorbeeld: “Enkele jaren geleden gingen de grenzen in Oost-Europa open. Sommige rapporten voorspelden toen een grote instroom vanuit de Sovjet-Unie. Maar dat is niet gebeurd. Er zijn enkele, duidelijk aan te wijzen groepen het land uitgetrokken: Duitsers, joden. Die zijn naar Duitsland gegaan, naar Israel en de VS. Dat is niet bepaald onbeheersbaar.”

“De ramp in de Bijlmer heeft ons met de neus op de feiten gedrukt”, zegt Entzinger. Hij herinnert zich nog dat hij meteen na de ramp dacht: "hoe doen ze dat nou straks met de illegalen?' “Het is helaas uitgekomen. Eerst zeiden de politici dat het heel zielig was en dat de slachtoffers zich allemaal mochten aanmelden, dat niemand iets zou overkomen. Nu roepen ze allemaal: het zijn er veel te veel.”

Elke gezonde economie heeft behoefte aan een grijze zone waarin mensen illegale arbeid verrichten, zegt Entzinger. “De omvang daarvan in Nederland, houdt mij niet wakker.” Sterker nog: “Als er nou één groep is waar onze economie wel bij vaart, zijn het de illegalen wel.”

“Als de politie werkgevers van illegale arbeid, zoals de glastuinders, te hard aanpakt, hangen ze onmiddellijk aan de telefoon dat hun sector ten onder dreigt te gaan. “Een kweker kan geen legale werknemer krijgen omdat wij liever vier dan acht gulden voor een bosje tulpen betalen.” Dat de illegalen drukken op onze sociale voorzieningen, zoals Kosto in een lezing vorige maand suggereerde, kan Entzinger zich niet voorstellen: “Het is heel moeilijk om als illegaal een beroep te doen op de bijstand.”

Volgens Entzinger is de druk vanuit arme landen veel groter dan de uiteindelijke immigratie toont. Weer een bewijs voor hem dat de toestroom beheersbaar is. “De controle aan onze grenzen stelt niet veel voor, maar er zijn subtielere methoden waarmee buitenlanders buiten het land worden gehouden. In West-Europa kunnen vreemdelingen vrijwel onmogelijk een redelijk bestaan opbouwen zonder dat ze in de administratie zijn opgenomen.

Eén probleem dat samenhangt met de aanwezigheid van illegalen in Nederland ziet Entzinger wel. “Ze bezetten een deel van de arbeidsmarkt. Dat kan terugslaan op de legale allochtonen in Nederland. De volgende stap in die redenering is: ze zijn hier allemaal onterecht. En dat zou een gevaarlijke ontwikkeling zijn.”