Meer vlees op de botten van Mees Pierson

ROTTERDAM, 3 NOV. De separate strijd om de eigen identiteit van twee banken binnen ABN Amro is gestreden: Bank Mees & Hope en Pierson Heldring & Pierson zullen samen onder de naam Mees Pierson verder gaan. In het hoofdstedelijke hotel l'Europe zaten gisteren de toplieden van beide banken dr. D.M.N. van Wensveen en drs. J. Kleiterp gebroederlijk naast elkaar. Onder de kroonluchters klonk het onderling tutoyeren van de heren bankiers nog als een indiscretie, maar dat is wellicht een kwestie van tijd. Piersons Han (Kleiterp) wil van het nieuwe Mees Pierson de eerste, echt continentale merchant bank maken.

Met de fusie breekt een nieuwe periode aan in de lange geschiedenis van beide banken. De zonen van de 19e eeuwse dominees-familie Pierson richtten aan het eind van vorige eeuw een concurrent van de achttiende eeuwse Hope op. Terwijl vader Pierson als minister van financiën de vermogensbelasting invoerde, specialiseerden de nazaten zich in mogelijkheden om vermogenden die belasting te laten ontwijken. Onder leiding van de flamboyante Henry Hope, kind aan huis bij Europese vorstenhuizen, was Hope toen al een grote naam, maar dertig jaar geleden moesten de Amsterdamse luxe-bankiers wel in zee met de zuinige Rotterdamse zakenbank Mees. In de nu gepresenteerde Mees Pierson verdwijnen de namen van Hope en de vroegere Pierson-compagnon Heldring. Toch leeft het hoofdstedelijke imago van Henry Hope voort: Amsterdam wordt het centrum van de nieuwe combinatie.

Het motief voor die combinatie blijft vooralsnog op veel punten in nevelen gehuld. Één ding willen Van Wensveen en Kleiterp duidelijk stellen: Zij vonden de tijd rijp, niet moederbank ABN Amro. Maar wat dan? Pierson kampt met een conjunctureel probleem op één van de hoofdactiviteiten: het beurs- en effectenwezen. Is de inzakkende conjunctuur een reden om te fuseren? Kleiterp van Pierson schudt van nee. Mees & Hope kampt met lage marges omdat de bank te lang generalist bleef. De bank richt zich nu ook op specialismen. Maar dat proces gaat gepaard met een omvangrijke en ingrijpende sanering, waar de bank nog een jaar voor heeft uitgetrokken. Is dat structurele probleem een reden om te fuseren? Van Wensveen van Mees schudt van nee.

Waarom moest dan met de traditie van beide banken worden gebroken? Daarover zijn nog veel open vragen. Er kan op arbeidsplaatsen (3700 waarvan 2700 van Mees en 1000 van Pierson) worden bezuinigd, maar over aantallen is geen duidelijkheid. De fusie-opbrengsten zijn ook nog niet berekend, en de rendementsdoelstellingen zijn vaag. “Wij hebben de ambitie om ieder geval het rendement van ABN Amro te overtreffen”, zegt Van Wensveen.

Niet bekend

Een ding staat vast: de beide banken ontlenen hun bestaansrecht aan specialisatie, niet aan schaalgrootte. Als schaalgrootte allesbepalend is, kan ABN Amro immers beter zijn dochters opheffen. Als specialisatie daarentegen de doorslag geeft, lijkt de met de fusie tussen Mees en Pierson beoogde concentratie weinig voordelen te bieden. Beide banken hebben de "human factor' tot hoogste goed verheven. Zijn tijdrovende, ingewikkelde en onaangename fusieprocessen daarvoor het beste klimaat?

Kleiterp verdedigt de fusie met de constatering dat voor een aantal specialistische diensten ook schaalgrootte nodig is. “Ik denk daarbij aan de grote kostenpost automatisering. Ik kijk ook naar de internationale effectenhandel. Door de margeverkrapping loont het als kleine bank soms niet meer om een vestiging te hebben, terwijl dat strategisch gezien juist wel noodzakelijk is.” Pierson gaf daarvan zelf onlangs een voorbeeld door de vestiging in Parijs te sluiten. Kleiterp wil op termijn wel weer graag naar Parijs. Door een grotere specifieke klantenkring zou dat mogelijk zijn.

Een ander voorbeeld van specialisatie die gebaat is bij schaalvergroting is volgens Kleiterp het vermogensbeheer. Pierson beschikt over een breed net, maar ook hier verkrappen de marges. Om een vestiging rendabel te houden, zijn meer klanten nodig. “Door de fusie met Mees krijgen de kritische activiteiten veel sneller vlees op de botten,” aldus Kleiterp. De nieuwe topman van Mees Pierson zegt dat de fusie ook meer mogelijkheden biedt voor overnemingen. “Een combinatie zal toch grotere sprongen in het buitenland kunnen maken. Ik denk daarbij concreet aan expansie in de Verenigde Staten en Hongkong.”

Kleiterp denkt tegelijk ook aan de donkere dagen: “Wij hebben ondanks de matige beurs tot en met 1992 redelijk tot goed gepresteerd, maar wij kijken vooruit. Pierson was beursafhankelijk. Met het kredietbedrijf van Mees zijn wij minder conjunctuurgevoelig.”