Tijd nodig voor centraal akkoord; Werkgevers: lonen tijdelijk bevriezen

DEN HAAG, 2 NOV. De lonen moeten de eerste drie maanden van 1993 worden bevroren. Uitstel van de CAO-onderhandelingen dat daarvan het gevolg zou zijn geeft werknemers en werkgevers de tijd om het nog voor het nieuwe jaar eens te worden over een centraal akkoord.

Dit hebben de gezamenlijke werkgeversorganisaties vanmiddag voorgesteld bij het overleg met werknemers en kabinet.

De vakcentrales, met wie de werkgevers gisteravond informeel overleg hebben gevoerd, wilden vanmiddag niet reageren op de suggestie om de lonen te bevriezen, maar vinden eind december te laat voor een akkoord met centrale aanbevelingen voor de loononderhandelingen. “Dat had er eigenlijk al moeten zijn”, aldus de FNV.

Het kabinet wil volgend jaar minder bezuinigen dan volgens de afgesproken normen voor het financieringstekort nodig zou zijn. De ministers vrezen dat bij de huidige zwakke conjunctuur bezuinigingen averechts zullen werken. In een vraaggesprek vandaag in deze krant noemt CDA-minister Andriessen (economische zaken) bezuinigingen van drie miljard in 1993 en zes miljard in 1994 “onzinnig”. Andriessen: “Het leidt tot een geweldige werkloosheid. Je tast veel overheidstaken aan waar we nu juist iets extra's voor willen gaan doen.”

Ook PvdA-minister Kok (financiën) voelt er nu voor niet strikt vast te houden aan de afspraken over het financieringstekort en de collectieve lastendruk. De werkgevers vinden dat het kabinet wèl moet doorgaan met de voorgenomen bezuinigingen en lastenverlichting.

Volgens de werkgeversorganisaties is het huidige beeld zeer bedreigend voor economie en werkgelegenheid, maar is het besef dat een crisis dreigt nog niet voldoende in de maatschappij doorgedrongen. Dat is de reden waarom zij meer tijd bepleiten om drastische maatregelen te kunnen nemen.

Hun voorstel houdt in dat bestaande CAO's voorlopig blijven doorlopen en geen nieuwe CAO's worden afgesloten voordat er een centrale aanbeveling is. De werkgevers denken aan drie maanden, maar over die termijn valt wat hen betreft te praten. Het gaat hierbij in het bijzonder om de CAO's die in de eerste maanden van 1993 aflopen en waarvoor de onderhandelingen binnenkort zouden beginnen. Een dergelijke pas op de plaats moet volgens de werkgevers ook worden gemaakt voor werknemers die niet onder een CAO vallen.

Het kabinet wil dat lopende, tweejarige CAO's worden opengebroken om alsnog een lagere loonsverhoging te kunnen afspreken. De vakcentrales blijven bij het standpunt dat hier geen sprake van kan zijn; de centrale werkgeversorganisaties vinden dat het al dan niet openbreken van de overeenkomsten aan de CAO-partijen moet worden overgelaten.