Winnares van Nobelprijs biedt bemiddeling aan

MEXICO-STAD, 31 OKT. Rigoberta Menchú, de Guatemalteekse winnares van de Nobelprijs voor de Vrede, is in principe bereid te bemiddelen in het oplopende conflict in El Salvador.

Zij wil ook haar goede diensten aanbieden voor de oplossingen van andere problemen in Midden-Amerika, waaronder die in haar eigen land. “Ik geloof dat er een rol te vervullen is”, zei mevrouw Menchú gisteren in een kort vraaggesprek met deze krant in Mexico-Stad, waar zij in ballingschap woont. “Ontegenzeggelijk moet een winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede zich inzetten. Niet omdat ik een Guatemalteekse ben, of Indiaanse, maar omdat de Nobelprijs een rol heeft in de strijd voor de mensenrechten en, naast de symbolische waarde ervan, een inhoudelijke functie op wereldschaal kent”.

De 33-jarige Menchú, die eerder deze maand de prestigieuze prijs kreeg toegekend wegens haar pogingen het lot van de Guatemalteekse Indianen te verbeteren, zal medio november een ontmoeting hebben met VN-secretaris-generaal Boutros Boutros Ghali, waarbij onder andere een eventuele bemiddelende rol voor de Maya-leidster ter sprake zal komen. “Zo'n rol kan alleen worden ingevuld met volledig respect voor de onderhandelingsprocessen die nu al gaande zijn”, zo liet Menchú weten.

Rigoberta Menchú zegt zich nauw betrokken te voelen bij het moeizame vredesproces in El Salvador, mede omdat vele van haar vrienden en strijdgenoten in dat land de afgelopen jaren zijn omgekomen. “Alleen al de nagedachtenis aan hen betekent een verplichting aan het Salvadoraanse volk”. Menchu zegt “verontrust” te zijn over de recente ontwikkelingen in El Salvador. “Als het vredesproces hier niet lukt, zal dat gevolgen hebben voor de vredespogingen in Guatemala en andere Latijns-Amerikaanse landen”, aldus de Nobelprijswinnares.

Hoewel guerrilla en regering in El Salvador deze week akkoord gingen met een voorstel van de VN om de uiterste datum voor het inwerkingtreden van de vredesovereenkomsten op te schuiven van 31 oktober naar 15 december, liet president Alfredo Cristiani woensdagavond in een televisietoespraak weten dat het leger - in weerwil van de vredesakkoorden - niet verder zal demobiliseren totdat alle guerrilleros zijn ontwapend. Volgens waarnemers staat Cristiani onder zware druk van elementen in het leger en rechtse doodseskaders die vrezen voor vervolging wegens schendingen van de mensenrechten. In een reactie hierop heeft Boutros Ghali zijn plaatsvervanger, Marrack Goulding, en de speciale onderhandelaar Alvaro de Soto naar El Salvador gestuurd.

Rigoberta Menchú zei gisteren ook, dat zij eventueel bereid is om te helpen bij de terugkeer van de tienduizenden Guatemalteekse vluchtelingen die nu nog in Zuid-Mexico wonen. In overleg met het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen van de VN wil zij binnenkort opvangkampen voor Guatemalteekse vluchtelingen gaan bezoeken en haar goede diensten aanbieden.