Mediamagnaat stort zich nu ook op het wielrennen; Berlusconi winnaar van Giro

ROME, 31 OKT. De Giro d'Italia is nog ruim een half jaar weg, maar nu al is een van de winnaars bekend: Silvio Berlusconi. En misschien het wielrennen zelf ook.

Na het voetbal, het volleybal, het rugby, het ijshockey en het honkbal heeft mediamagnaat Berlusconi zich nu ook op het wielrennen gestort. Nog niet met een eigen team renners maar met een ploeg cameramensen. In een coup die in Italië wordt beleefd als een nationaal psychodrama heeft Berlusconi de tv-rechten van de Giro weggekaapt voor de neus van de staatszender Rai.

Verslagen constateren de sportjournalisten van de Rai dat hen een nationaal instituut uit handen is genomen. Giro-veteraan Sergio Zavoli, beroemd door de interviews die hij vanaf de motor met renners maakte, heeft zondag in La Stampa een emotionele, paginagrote oproep gedaan aan Berlusconi. De Giro is niet zomaar een sport, schrijft Zavoli. “Het is een metafoor, een wonder, een droom.” Die droom mag niet kapot worden gemaakt met commercials, mag niet worden platgewalst onder de kille rekensommen van iemand die de ronde als commerciële affaire ziet.

De Giro is een nationaal erfgoed en moet als zodanig worden beschermd, is de teneur van veel reacties. Het schrikbeeld van Wimbledon is nog niet verdwenen. Afgelopen zomer heeft slechts een klein groepje kijkers de wedstrijden op het Londense gras kunnen zien. Berlusconi had meer geboden dan de Rai en zond de wedstrijden gecodeerd uit op een van zijn zenders voor abonnee-tv.

Het is onwaarschijnlijk dat Berlusconi zoiets ook doet met de Giro: die is daarvoor teveel nationaal bezit. Maar hij is tot de conclusie gekomen dat er op tv veel meer met de Giro kan gebeuren dan tot nu toe is gedaan. En dat is hem een forse investering waard. In de onderhandelingen met een produktiemaatschappij van Rizzoli, als uitgever een concurrent van Berlusconi's Mondadori, heeft hij twee keer zoveel geboden als wat de Rai betaalde. Tien miljard lire per jaar, ruim dertien miljoen gulden, voor een contract van twee jaar op de tv-rechten. De Rai had voor het nieuwe contract zeven miljard lire geboden.

Nijdig sprak de Rai van “diefstal”. De president van de staatsomroep, Pasquarelli, heeft opdracht gegeven alle contracten met de Rizzoli op te schorten, en hierdoor is ook de nieuwe reeks afleveringen van de populaire mafiaserie De octopus, een co-produktie van de Rai en Rizzoli, in gevaar gekomen.

Maar iedereen die van wielrennen houdt, is tevreden. De staatsomroep is het slachtoffer geworden van zijn eigen crisis, een gevolg van een onduidelijke lijn, trage besluitvorming en geldgebrek, en Berlusconi heeft daarvan geprofiteerd op een moment dat de Rai, een speelbal van de grote partijen, lijdt onder de politieke verwarring. Berlusconi heeft beloofd dagelijks twee uur wedstrijdverslag en een half uur nabeschouwingen uit te zenden. En dat is heel wat meer dan de Rai deed, die de Giro vaak wegmoffelde tussen andere programma's met een politieke sponsor.

Op de achtergrond in veel reacties speelt de hoop dat de geliefde Giro d'Italia, in 1909 verzonnen door het roze sportblad la Gazzetta dello Sport, wat van het terrein kan terugwinnen dat het internationaal gezien heeft verloren ten opzichte van de Tour de France. Dit seizoen heeft wereldkampioen Gianni Bugno zelfs de ronde in eigen land laten schieten om zich helemaal te richten op de Tour de France.

Waarschijnlijk zal hij dat volgend jaar niet doen, ook al omdat al die voorbereiding op de Tour in Frankrijk niets heeft opgeleverd. Dat de Giro nu bij Berlusconi is terechtgekomen, is een “positieve vernieuwing waardoor we zeker spectaculairdere beelden en meer tv-uitzendingen zullen krijgen,” zei Bugno.

Gino Bartali, rond 1950 drievoudig winnaar van de rose trui en door zijn rivaliteit met Fausto Coppi een van de mythes van de Giro, voorspelde dat door Berlusconi het wielrennen aanzienlijk populairder zal worden. “De Rai is teveel geïnteresseerd in voetbal en de Italianen hebben er hun buik van vol om van maandag tot zondag altijd en alleen maar voetbal te zien,” zei Bartali. En de trainer van de nationale wielerploeg, Alfredo Martini, zei tevreden dat de belangstelling van de sponsors alleen maar zal stijgen.

De reportages van de Rai waren meestal braaf en weinig fantasierijk, maar de staatszender heeft nog even de hoop gehad dat Berlusconi voor de technische kant om hulp zou komen vragen. Ook die genoegdoening is de Rai niet gegund. Berlusconi heeft laten weten dat hij de hulp zal inroepen van de Franse ploegen die ook de uitzendingen van de Tour de France verzorgen.

De Giro-overwinning is de laatste zege van Berlusconi in een voortdurende strijd met de Rai om de belangrijkste sportuitzendingen. Nu al wordt ongerust opgemerkt dat Berlusconi de rechten heeft op de interland Schotland-Italië, op 18 november. Zal dan bijna iedere inworp of vrije trap worden gebruikt voor een reclamespot van vijf tot zeven seconden, zoals nu bij de voetbalwedstrijden op Berlusconi's netten gebeurt? Of zal Berlusconi, als een gebaar, de rechten verkopen aan de Rai? Waarschijnlijk het laatste. Berlusconi heeft tot nu toe een volledige oorlog gemeden.

De aangeslagen Rai is gisteravond in de tegenaanval gegaan. Gavino Sanna, de belangrijkste reclamemaker van Italië, figureerde op de Rai-netten in een spotje tegen de spotjes. Wij komen nu met de reclame, in een blok, zei hij, zodat u straks ongestoord kunt genieten van show, film en sport.

    • Marc Leijendekker