FASCINATIE 2

In zijn bespreking van het boek "Der schöne Schein des Dritten Reiches' citeert Henri Beunders de woorden van Thomas Mann over "der hochtechnisierte Romantizismus' (uit diens rede "Deutschland und die Deutschen' van 1945). Hij doet het voorkomen alsof Mann met deze uitspraak de paradoxale werkelijkheid van het nazi-regime wilde karakteriseren.

Alleen had Mann het daar over het Duitsland van keizer Wilhelm II. De oorsprong van Beunders' misverstand is gemakkelijk te traceren: het door hem indirect genoemde, maar zeer slordige boek "Reactionary modernism' van Jeffrey Herf (1984). Zoals al vrij snel in de wetenschappelijke kritiek werd gesignaleerd, heeft Herf in de uitspraak van Mann zelfs de woorden "of National Socialism' binnengesmokkeld. Zijn misgreep hangt waarschijnlijk samen met het feit dat hij helemaal geen oog heeft voor de moderne trekken die ook het Duitse keizerrijk wel degelijk kenmerken.

    • A.V.N. van Woerden