Clinton en Bush als "gewone mensen' in documentaire

Feed, Zondag, Ned.3, 21.41-23.01u.

De strijd om de Amerikaanse kiezer komt in de praktijk veelal neer op de strijd om de Amerikaanse kijker. Het was dan ook een goed, zij het allerminst oorspronkelijk idee van de documentaire-makers Kevin Rafferty en James Ridgeway de verschillende presidentskandidaten op de voet te volgen bij hun televisie-optredens gedurende de aanloop naar de voorverkiezingen in de staat New Hampshire van februari. Het resultaat, vastgelegd in het programma "Feed', stelt echter bitter teleur.

Het is natuurlijk wel aardig president Bush eens zijn keel te horen schrapen om hem daarna een beetje schaapachtig te zien glimlachen in afwachting van een uitzending. Of om er getuige van te zijn hoe het maar niet wil lukken verbinding te krijgen met senator Bob Kerrey, die ergens buiten in New Hampshire staat te koukleumen. Of hoe Clinton vlak voor zijn optreden zo hevig hoest dat de tranen hem in de ogen springen waarna hij het oogvocht zorgvuldig met een zakdoek wegpinkt. Maar om met dit soort triviale details een aanzienlijk deel van het vijf kwartier durende programma gevuld te zien is saai en wordt ten slotte zelfs ronduit ergerlijk.

Slechts incidenteel krijgen we iets meer te zien en te horen van wat de kandidaten en soms ook hun medewerkers te bieden hebben. Dit gebeurt echter op een zeer verbrokkelde manier. Het is de documentaire-makers er kennelijk in het geheel niet om begonnen ons ook maar iets inhoudelijks omtrent de Republikeinse en Democratische kandidaten te laten zien. Begeleidende teksten tussen de verschillende beelden blijven geheel achterwege, zoals dat tegenwoordig helaas mode lijkt geworden bij documentaire-makers. Het gaat hen er slechts om een vage impressie over te brengen. De beelden moeten voor zichzelf spreken en net zo lang op de kijker inwerken totdat het tot diens brein doordringt dat presidentskandidaten ook maar gewone mensen zijn die zich ook wel eens verspreken, wel eens hoesten en soms ook niet zo goed raad weten met een bepaalde situatie. De eindeloos versnipperde beelden doen een beetje denken aan een videoclip, maar dan wel een zeer lange en een ongewoon saaie.

Had de VPRO ons niets beters kunnen bieden aan de vooravond van de Amerikaanse verkiezingen? Waar is bij voorbeeld Emile Fallaux gebleven, die ons bij vorige verkiezingen in de VS zulke gevarieerde en veelzeggende reportages voorschotelde uit alle hoeken van het land? Is de VPRO misschien door de uitbreiding van haar zendtijd nu zelf ook al ten prooi gevallen aan de versnippering van fondsen en aandacht die echt interessante programma's onmogelijk maken? Dat zou slecht nieuws zijn voor de geïnteresseerde Nederlandse televisiekijker.

    • Floris van Straaten