Vrijdag 30; The Real Thing

We wisten al een tijdje dat het er aan zat te komen. Maar je gelooft het pas als je het met eigen ogen hebt gezien: de digitale beeldrevolutie, waarin de gefilmde waarheid zo flexibel wordt als de bouwstenen in een doe-het-zelf supermarkt.

Paul Schrader profeteerde onlangs in zijn Cinema Militans-lezing op de Nederlandse filmdagen: “In de digitale toekomst zal een kijker niet alleen in staat zijn een bestaande film opnieuw te "casten', en bij voorbeeld Gable in Gone with the Wind te vervangen door Bogart of Cagney, maar hij zal ook kunnen meedoen aan het creëren van nieuwe films, mengsels van bestaande en verzonnen beelden”.

We zagen Woody Allen al eens op een balkon staan met president Woodrow Wilson, en we konden genieten van een clipduet tussen Natalie Cole en haar sinds lang overleden vader Nat "King' Cole. Maar we zagen en voelden de naden van de montage, en we glimlachten omdat we voor de mal werden gehouden.

De schok kwam voor mij pas onlangs door de nieuwe STER-reclame voor Coca Cola Light. Een onbestemd meisje, gekleed en gekapt volgens de mode van 1992, danst en zingt omdat die frisdrank zo lekker en gezond is. Gene Kelly is haar eerste partner, Cary Grant schenkt haar een glaasje in en Groucho Marx voegt haar minzaam toe: "You're not so bad yourself!'.

Maar Kelly hoort nu tachtig te zijn en de beide andere heren leven niet eens meer. Het zijn geen dubbelgangers die we zien, hun uiterlijk, stem en motoriek kunnen ons niet bedriegen. De digitale tijdmachine heeft drie van mijn helden hun jeugd teruggegeven. De Mephisto uit Atlanta - toevallig zowel de zetel van het frisdrankconcern dat zijn produkt als "the real thing' afficheert, als van Ted Turner, eigenaar van de rechten op de oude MGM-films - vroeg een hoge prijs. Mijn helden hebben hun ziel moeten uitleveren, ter meerdere glorie van een laf drankje en van het danseresje Paula Abdul.

Voordat Abdul de choreografe werd van onder anderen Michael Jackson, en nog later een top 10-habituée, was zij een cheerleader van het basketball-team de L.A. Lakers. Hollywood was dichtbij, en toch zo ver weg. Maar nu valt de droom van een "star-struck'-tiener te verwezenlijken door één druk op de knop.

Is deze grappig bedoelde reclame iets wezenlijk anders dan een kartonnen bord van Marilyn Monroe met een gat op de plaats van het hoofd? Of dan een winkel in de Reguliersbreestraat, waar je je eigen videoclip kunt inzingen?

Het verschil is dat de brutaliteit een nieuwe fase is binnengetreden. Ik vertrouw nu helemaal niets meer van wat ik in een film zie en hoor. Waarschijnlijk zijn de geplunderde fragmenten van het Cola-filmpje afkomstig uit zwart-wit-films en door de computer ingekleurd. Misschien zingt niet Abdul, maar Whitney Houston, Judy Garland of een gehermoduleerde Dietrich Fischer-Dieskau.

We dienen ons op te maken voor een toekomst waarin men met deze beeldknutselarij in de film alles kan laten gebeuren, en alles kan bewijzen. Wie ooit gefilmd is kan maar beter een advocaat gaan zoeken.

    • Hans Beerekamp