Omstreden vrachtschip uit Japan nu in Brest

PARIJS, 30 OKT. Na een geheimzinnige reis van vele weken is het Japanse vrachtschip Akatsuki Maru (Rode maan) gisteren in de Franse marine-haven Brest aangekomen. Over enkele dagen zal het schip in in de nabijgelegen haven Cherbourg 1500 kilo plutonium laden en vervolgens terugvaren naar de Japanse haven Yokohama, een transport dat Franse en internationale milieuorganisaties beschouwen als een hoogst riskant avontuur met een "drijvend Tsjernobyl'.

Het is de eerste keer dat een dergelijk grote hoeveelheid plutonium - genoeg om circa 150 kernbommen te maken - over zee wordt vervoerd (bij het eerste dergelijke transport van Frankrijk naar Japan, in 1984, ging het om 200 kilo plutonium). Japan zegt het plutonium, een produkt van de grote Franse opwerkingsfabriek in La Hague bij Cherbourg, te zullen gebruiken als brandstof voor snelle kweekreactoren. De contracten voor de levering van het plutonium tussen Japanse elektriciteitsmaatschappijen en de Franse regering zijn al in de jaren zeventig gesloten.

De kritiek van milieuorganisaties als Greenpeace en het lokale "Robin des Bois' richt zich in de eerste plaats op de veiligheid van het transport. Een ramp met de Akatsuki Maru zou dramatische gevolgen voor het marine milieu hebben omdat plutonium een zeer giftige stof is. De Japanse en Franse autoriteiten hebben herhaaldelijk verklaard dat het plutoniumtransport maximaal beveiligd is. Het plutonium wordt in hoeveelheden van 2 kilo verpakt in speciale containers die zowel zeer hoge druk (in geval van zinken) als zeer hoge temperaturen (als aan boord brand zou uitbreken) langdurig kunnen doorstaan.

Het risico dat het schip gekaapt wordt, is volgens de autoriteiten eveneens minimaal: de Akatsuki Maru wordt begeleid door een Japans oorlogsschip, dat helikopters aan boord heeft. Tijdens de reis naar Japan zal het speciaal gebouwde schip extra "geheime' militaire bescherming krijgen. Naar verluidt zal een Franse kernonderzeeër permanent in de buurt van de Akatsuki Maru blijven op de lange reis naar Japan, waarbij zeestraten en kustgebieden zoveel mogelijk worden vermeden. De milieuorganisatie Greenpeace heeft aangekondigd dat ze het gehele tranport met een eigen schip, de Moby Dick, zal volgen.

Franse milieuorganisaties hebben erop gewezen dat Japan nog bij lange na niet over de snelle kweekreactoren beschikt om de 1500 kilo plutonium te kunnen verwerken. Er is in Japan slechts een kleine experimentele reactor in gebruik (in Jovo), terwijl een tweede, in Monju, volgend jaar in gebruik wordt genomen. Over plannen om nog een aantal snelle kweekreactoren voor het eind van de eeuw te bouwen, moeten nog een formele beslissingen worden genomen. Japan heeft de Franse regering verzekerd dat het plutonium niet gebruikt zal worden om kernbommen te maken. Japan is lid van de VN-organisatie IAEA die toeziet op het vreedzaam gebruik van kernenergie en heeft het non-proliferatieverdrag (dat de verspreiding van kernwapens beperkt) ondertekend.

    • Jan Gerritsen