Na verovering door Serviërs; In Jajce zitten duizenden moslims in de val

SARAJEVO, 30 OKT. Na de verovering van de Bosnische stad Jajce door Servische troepen, gisteren, zitten de naar schatting tienduizend inwoners van de stad in de val.

De Bosnische televisie bevestigde gisteren de val van het strategisch belangrijke Jajce, 160 kilometer ten noorden van Sarajevo. Ook leden van Kroatische milities meldden dat de stad in handen is gevallen van de Serviërs. “Jajce brandt”, zo meldde de televisie. Er zouden de afgelopen dagen meer dan drieduizend granaten op de stad zijn afgevuurd.

De moslims in Jajce - bijna veertig procent van de inwoners is moslim - bevinden zich in een wanhopige situatie. Ze kunnen de stad maar via één uitvalsweg verlaten, en wel in de richting van Travnik. Travnik echter is het toneel van gevechten tussen moslims en Kroaten. Bovendien is de weg zelf zeer onveilig. Als ze Travnik bereiken, zal dat het daar heersende conflict met de Kroaten alleen maar verscherpen. Als de moslims daarentegen in Jajce blijven, zijn ze overgeleverd aan de genade van de Servische veroveraars die in het kader van de “etnische zuivering” al honderdduizenden moslims hebben verdreven.

Jajce is zeven maanden door de Serviërs belegerd. In Travnik zeiden gisteren Kroatische strijders dat onenigheid en wantrouwen tussen moslims en Kroaten tot de overgave van de stad hebben geleid.

Een van de leiders van de Bosnische Serviërs heeft gisteren gezegd dat de Serviërs en de Kroaten moeten overleggen over de verdeling van de gebieden die ze nu bezetten en dat daarbij moet worden afgesproken welk gebied de moslims ter beschikking moet worden gesteld. Nikola Koljevic, vice-president van de "Servische Republiek' (in Bosnië) zei dat de Kroaten en Serviërs zich “guller” moeten opstellen ten aanzien van de moslims, om te voorkomen dat zij een militante en verbitterde gemeenschap gaan vormen. “Het probleem van de moslims zal door de Kroaten en Serviërs moeten worden geregeld. We kunnen onderhandelen. De Kroaten moeten wat gebied opgeven en wij ook, en dat geven we aan de moslims.”

De Bosnische president Izetbegovic heeft in een gepassioneerde brief zijn Kroatische ambtgenoot Tudjman opgeroepen een eind te helpen maken aan “de systematische vernietiging” van Bosnië-Herzegovina. De brief is een reactie op de conflicten van de laatste weken tussen de moslims en Kroaten, die tot voor kort samen tegen de Serviërs vochten. Izetbegovic klaagde dat de Kroaten aanvallen hebben uitgevoerd op diverse steden die zich in handen van de moslims bevonden en dat ze in westelijk Herzegovina de doorgangswegen voor moslims hebben gesloten en zelfs geen humanitaire hulp doorlaten. In Kroatië zelf is sprake van een felle propagandacampagne tegen de moslim-autoriteiten in Bosnië. Het Kroatische optreden in Bosnië berooft volgens Izetbegovic de moslims van hun laatste hoop.

De VN- en EG-onderhandelaars Vance en Owen zijn er gisteren in de hoofdstad van Kosovo, Pristina, niet in geslaagd directe besprekingen te forceren tussen de leider van de Albanese meerderheid, Ibrahim Rugova, en vertegenwoordigers van het Servische bestuur in de provincie. Rugova sprak wel met Owen en Vance, maar weigerde met de Serviërs aan één tafel te gaan zitten. (Reuter, AP, AFP)