Jordanië en Israel streven naar een vredesverdrag

TEL AVIV, 30 OKT. Israel en Jordanië hebben tijdens de jongste ronde van de vredesbesprekingen in Washington in beginsel overeenstemming bereikt over het sluiten van een vredesverdrag.

Terwijl de aandacht uitging naar de stroeve onderhandelingen tussen Israel en Syrië en de Palestijnen, slaagden de Israelische en Jordaanse onderhandelaars erin een agenda op te stellen voor de voortzetting van het vredesoverleg op 9 november in Washington. In dit document wordt gesteld dat het vredesoverleg zal uitmonden in een "vredesverdrag' tussen beide landen, inclusief een normalisering van de betrekkingen.

Hoewel de Jordaanse koning Hussein en de regering-Rabin het in Washington bereikte akkoord moeten goedkeuren wordt in Israelische politieke kringen van een “doorbraak” gesproken. In Israel wordt het van groot belang geacht dat de Jordaanse media gisteren al op positieve toon opvallend veel aandacht besteedden aan de agenda-overeenkomst met Israel. In Jeruzalem wordt er vanuit gegaan, dat koning Hussein zijn delegatie in Washington heeft geïnstrueerd het begrip "vredesverdrag' op de agenda te plaatsen. Tot dusverre hielden de Jordaanse onderhandelaars het op een "vredesregeling'.

Ondanks het door het Israelisch-Jordaanse akkoord over de agenda onstane optimisme wordt er in Washington nuchter op gewezen dat er van een vredesverdrag tussen beide landen pas sprake kan zijn na een Israelisch-Palestijnse overeenkomst over zelfbestuur. De Amerikaanse onderminister van buitenlandse zaken Edward Djerejian zei gisteren tijdens een persconferentie in Washington te verwachten dat al in mei 1993 het Palestijnse zelfbestuur in werking zal kunnen treden.

Pag 8: Rabin is optimistisch over vooruitgang bij vredesbesprekingen

Ook de Israelische premier Yitzhak Rabin liet zich gisteren optimistisch uit en voorspelde dat er binnen een half jaar tot een jaar belangrijke ontwikkelingen op vredesgebied zijn te verwachten. “We moeten een einde maken aan het bloedvergieten”, zei hij tijdens een ceremonie ter herdenking van gevallen soldaten.

Volgens publicaties in de Israelische pers vandaag bevat de Israelisch-Jordaanse agenda vijf hoofdstukken: veiligheid, water, vluchtelingen, grens- en territoriale problemen en bilaterale samenwerking. De Jordaniërs hebben volgens de Jerusalem Post gevraagd in de eerste plaats de waterproblematiek aan te snijden wegens de ernstige watermoeilijkheden waarmee het Hasjemitische koninkrijk heeft te kampen. Vorige week zond de Israelische televisie een reportage uit waaruit bleek dat Israeliërs en Jordaniërs reeds jaren rechtstreeks bij een oversteekplaats van de Jordaan over waterproblemen onderhandelen. Een van de ondervraagde Israeliërs zei dat hij er al zeker duizend uur onderhandelen met de Jordaniërs op had zitten.

Op de vredesagenda is ook een territoriaal dispuut tussen beide landen over een stuk land ter grootte van 300 vierkante kilometer in de Arawa (een stuk land langs de woestijngrens met Jordanië) geplaatst. De Jordaniërs eisen dit aan waterputten rijke stuk land op en Israel is kennelijk bereid gebleken erover te praten.

Terwijl van Syrische en Palestijnse zijde op sombere toon over de jongste ronde van het overleg in Washington wordt gesproken en Syrië Israel er van beschuldigde een “vredeskans te missen” lieten de Israelische onderhandelaars zich gisteren bij terugkeer uit de Amerikaanse hoofdstad optimistischer uit. Volgens professor Itamar Rabinowits, de Israelische onderhandelaar met de Syriers is het mogelijk ook met de Syriërs snel tot het opstellen van een agenda te komen. “Het grootste deel van het werk is al gedaan”, zei hij.

Ondertussen is de rust langs de Israelisch-Libanese grens teruggekeerd, al blijft de toestand gespannen. Volgens radio Israel heeft Syrië onder zware Amerikaanse druk Hezbollah tot de orde geroepen en deze op Iran georienteerde Libanese islamistisch fundamentalistische organisatie gewaarschuwd voor voortzetting van raketaanvallen op Noord-Israel.