Inspraakronde Betuwelijn afgelopen; Op de hoorzittingen zijn veel creatieve oplossingen geopperd

Meer dan vierhonderd tegenstanders van de Betuwelijn hebben de afgelopen maanden hun bezwaren kunnen uiten. Deze week was de laatste hoorzitting, in Rotterdam. De provincie Gelderland en betrokken gemeenten praatten gisteren met de ministers Alders en Maij-Weggen over hun alternatieve tracé.

ROTTERDAM, 30 OKT. Jet Stikkers (55) heeft de konijnehokken tegenwoordig niet meer op het oosten staan, wat voor konijnen het beste is. De dieren raakten “helemaal gestresst” van het lawaai van de A15, aan de overkant van de plas, op 280 meter van de stacaravan waar Stikkers woont. De hokken staan nu achterstevoren.

Zelf heeft ze een hekel aan het uitzicht. Door de kalende bomen is de muur van voortrazende auto's net weer tevoorschijn gekomen. Toch denkt Stikkers, steenhouwer van beroep maar wegens versleten tussenwervels in de WAO, sinds kort wat milder over de A15. Als de Betuwespoorlijn er komt, wordt die gelegd in de strook weilanden tussen de plas en de A15. Van het fraaie Medelse landschap, dat nu op stille avonden en op zondagmorgen nog wel eens valt te bewonderen, is dan helemaal niets meer te zien. Ook het geluid zal toenemen.

Stikkers is een van de ruim vierhonderd bewoners van Alblasserwaard en Betuwe die de afgelopen maanden hun ongenoegen over de komst van de Betuwelijn kenbaar hebben gemaakt. Op achttien hoorzittingen, tegenover een tiental schijnbaar onbewogen commissieleden van het Overlegorgaan Verkeersinfrastructuur, lieten zij weten niets voor de komst van de Betuwelijn te voelen. Onze streek gaat kapot, was vrijwel zonder uitzondering de strekking van de betogen.

De hoorzittingen maken deel uit van de ronde van inspraak en advies die over de Betuwelijn wordt gehouden. Deze week had in Rotterdam de laatste plaats. Het verslag van de hoorzittingen, adviezen van diverse raden, waaronder die van het Overlegorgaan Verkeersinfrastructuur, en overleg met de betrokken gemeenten en provincies zal mogelijk leiden tot bijstelling van het "voorkeurstracé' dat het kabinet eerder dit jaar heeft vastgesteld. Als alles naar wens verloopt zal de Tweede Kamer nog voor het zomerreces volgend jaar een besluit nemen over de Betuwelijn.

Inmiddels weten de meeste bewoners van het gebied rond het "voorkeurstracé' wel dat er alleen nog valt te praten over de manier waarop de Betuwelijn er komt. De provincie Gelderland en vijftien gemeenten hebben laten weten met de komst van de Betuwelijn akkoord te gaan als het spoor niet boven het maaiveld uitkomt, er een strakke bundeling met de A15 is en het geluid niet meer dan 50 decibel bedraagt. Ook willen zij op een aantal plaatsen verdiepte ligging van het spoor of een tunnel.

Gistermiddag had over hun voorstel overleg plaats met de ministers Alders (VROM) en Maij-Weggen (verkeer). Toezeggingen hebben de bewindslieden niet gedaan. Het Gelderse alternatief maakt de Betuwelijn een miljard duurder dan de vijf miljard gulden die het "voorkeurstracé' ten minste gaat kosten. Dat het alternatieve tracé volgens een berekening van het Haagse Instituut voor Toegepaste Milieu-Economie een besparing van drie miljard aan milieukosten oplevert (vooral doordat de huizen van omwonenden minder in waarde dalen), maakte weinig indruk.

Zelf vinden de provincie Gelderland en de vijftien bij de komst van de Betuwelijn betrokken gemeenten hun voorstel een “minimumpakket”, aldus burgemeester G.W. Baris van Geldermalsen. Ook al omdat op de komst van de Betuwelijn een verdrievoudiging van het vrachtvervoer per spoor moet volgen zijn de kosten van het alternatieve tracé volgens hem “alleszins aanvaardbaar”. Het voorstel op een aantal plaatsen tunnels te boren en zo het milieu te ontzien, noemt hij “pure noodzaak”. Het liefst zouden de Gelderse bestuurders zien dat de hele Betuwelijn ondergronds werd aangelegd.

Ook op de hoorzittingen zijn veel alternatieven voor het "voorkeurstracé' aangedragen. Volgens H.C.M. Heyning, bij toerbeurt met de Tilburgse burgemeester Brokx voorzitter van de hoorcommissie, waren de bewoners weliswaar “in principe tegen” de komst van de Betuwelijn, maar droegen ze “vaak heel creatieve” oplossingen aan. Actiegroepen hadden berekeningen gevoegd bij hun voorstellen voor tunnels, omleggingen of andere soorten vervoer.

De hoorcommissie zal begin volgend jaar met een advies komen, volgens Heyning “met inachtneming van wat we hebben gehoord en wat er staat in alle boekwerken die al over het onderwerp zijn verschenen”. Onder die boekwerken vallen ook de gebundelde bezwaarschriften die het Overlegorgaan Verkeersinfrastructuur het afgelopen jaar toegestuurd heeft gekregen. Van deze bijna 2000 brieven wordt op dit moment een "hoofdlijnenrapport van de inspraak' gemaakt.

In haar stacaravan heeft Stikkers inmiddels de lijst met de data en plaatsen van de hoorzittingen van de keukendeur gehaald. Toen zij op 21 september aan de beurt was om haar brief toe te lichten heeft ze zich hardop afgevraagd hoe het mogelijk is dat “de mens vliegt met 500 personen tegelijk, naar de maan gaat en een jaar of nog langer in de ruimte blijft”, maar dat er “geen tunnel gegraven kan worden waar goederentreinen door rijden naar Duitsland”. “Daar kan ik met mijn verstand niet bij.” Plannen om te verhuizen heeft ze nog niet: “Ik kan me gewoon niet voorstellen dat de Betuwelijn doorgaat.”

    • Gretha Pama