Inkomensverlies zuivelindustrie door Gatt-akkoord

ROTTERDAM, 29 OKT. Mochten de EG en de Verenigde Staten alsnog een akkoord bereiken over liberalisatie van de wereldhandel, in het kader van de GATT, dan heeft dat ingrijpende gevolgen hebben voor de Nederlandse zuivelindustrie. Het Landbouw economisch instituut (LEI) heeft berekend dat de inkomsten voor de Nederlandse zuivelsector hierdoor met een kwart teruglopen.

De voorstellen van de Europese landbouwcommissaris McSharry voor een GATT-akkoord werken op een aantal manieren in op de Nederlandse zuivelsector, zegt S. van Berkum van het LEI: “Het exportvolume van zuivelprodukten moet worden teruggebracht met 24 procent, dat betekenent dat er 3 miljoen ton minder melk geproduceerd kan worden. Aan de andere kant is een importverplichting voor zuivelprodukten opgenomen van 5 procent. Ook dat leidt tot een vermindering van de Nederlandse melkproduktie met 3 miljoen ton. Per saldo zal het beteken dat de melkproduktie hier met 6 procent omlaag moet.” De verwerkende zuivelindustrie, die al problemen heeft om aan voldoende grondstoffen, zal hierdoor verder in de problemen raken, aldus Van Berkum.

Naast de volumebeperkende maatregelen van het GATT stelt de EG ook een verlaging van de invoertarieven voor. Volgens Van Berkum zullen hierdoor de zuivelprijzen in Nederland ongeveer met 10 procent dalen. “De volumebeperkingen en het afbouwen van de tariefmuren zal uiteindelijk leiden tot een inkomstendaling van 25 procent voor de gehele zuivel sector. Voor Nederlandse boeren zal deze terugval in dezelfde orde van grootte liggen, al werkt het per individuele per boer wel verschillend uit.”

Nederland wordt, als grootste zuivelexporteur binnen de EG, door het GATT-akkoord het zwaarst getroffen. Van de totale EG-zuiveluitvoer van 12 miljoen ton is ruim een kwart afkomstig uit Nederland. Tot voor kort hoopte de Nederlandse zuivelsector veel problemen te kunnen voorkomen door meer kaas en minder laagwaardige gesubsidieerde produkten, zoals magere melkpoeder en condens, te exporteren. Maar nu de GATT niet alleen beperking van subsidies voorstaat maar ook volumebeperkingen, biedt dit geen uitkomst.

Minister Bukman van landbouw zei eerder deze week in Luxemburg in antwoord op de vraag of hij de belangen van de zuivelindustrie wil opofferen aan zo'n GATT-akkoord, dat het mogelijke alternatief, het uitbreken van een handelsconflict, ook geen erg lonkend perspectief biedt. “Denkt u dat de Amerikaanse markt meer open wordt voor Nederlandse zuivelprodukten als er geen akkoord wordt gesloten?”

Een vermindering van 24 procent van het exportvolume voor de totale landbouw zou - indien dat wordt vastgelegd in een akkoord - betekenen dat het huidige quotabeleid van de EG moet worden “aangescherpt”, aldus Bukman. Voor de Nederlandse industrie is het gestoei over percentages over het totaalvolume echter niet zo van belang, aldus de bewindsman.