Hagen kwartet jong, maar gerijpt

Serie beroemde strijkkwartetten. Concert door het Hagen Quartett. Programma: Haydn, strijkkwartet in g Hob. III: 33. Webern, strijkkwartet uit 1905. Debussy, strijkkwartet opus 10. Gehoord: 27/10 in de Kleine Doelenzaal te Rotterdam.

Het Salzburger Hagen Quartett houdt niet op zijn toehoorders te verbazen. Ongeveer tien jaar geleden traden de vier kinderen van een Oostenrijkse altviolist in de openbaarheid als het jongste strijkkwartet ter wereld dat zich met de topensembles kon meten. Nagenoeg geruisloos was het onbevangen huiselijke musiceren overgegaan in een onbevangen en daardoor ontwapenend professioneel optreden. Als de Hagens hadden gewild zouden zij nog jaren hebben kunnen teren op de goodwill van het publiek voor jong talent van uitzonderlijke klasse.

De literatuur is rijk genoeg aan stukken die om jeugdig vuur en bruisende vitaliteit vragen. Zij doen het echter anders. Niet het publiek mag bepalen wanneer hun jeugd in volwassenheid is overgegaan en de begaafdheid met beloften voor de toekomst tot kunstenaarschap is gerijpt, maar de musici zelf. De manier waarop zij dat bewerkstelligen is even verrassend als eenvoudig. Zij kiezen gewoon hun programma's zo dat de diepste ernst en grootst mogelijke resignatie worden geëist, uiteraard vergezeld van een etherische toonvorming en uiterst subtiele dynamische schakering.

De mooiste momenten in Haydns vrij sombere g-moll kwartet waren dan ook die waarin ragfijne omspelingen de hoofdgedachte vergezellen, zoals in het trio van het Menuet. Voor de discrepantie tussen de hoekdelen die snel en toch vreugdeloos zijn, had het ensemble nog niet de ideale oplossing gevonden, als die al bestaat in dit eigenaardige stuk.

Magnifiek en volmaakt homogeen musiceerden de Hagens - met sedert vijf jaar een niet-familielid als tweede violist - in Weberns strijkkwartet uit 1905 en het beroemde kwartet van Debussy. Aan Weberns compositie ligt een motto van Jacobus Boehme ten grondslag dat verwijst naar de opstanding van de doden. Een verinnerlijking derhalve die nog eens bevestigd werd in de introverte Schumann-toegift.

Het Hagen Quartett is nog steeds jong, maar daar denkt men niet meer aan, want zijn gevoelswereld is volwassen.