"Fiscus onteigent in strijd met EG-rechtsregels'

DEN HAAG, 29 OKT. De methode van onteigening (de zogenoemde bodembeslag-procedure) die de Nederlandse fiscus hanteert, is in strijd met het Europees verdrag van de rechten van de mens.

Dat zegt de advocaat mr. B. van der Goen in een reactie op het onlangs genomen besluit van de Europese Commissie voor de Mensenrechten om een onderzoek te starten naar het bodembeslag. Als de Europese Commissie tot het oordeel komt dat deze procedure in strijd is met het Europees verdrag dan moet het fiscale recht in Nederland drastisch worden aangepast.

Anticiperend op een uitspraak van de Commissie willen de regeringsfracties CDA en PvdA dat het kabinet op korte termijn met een wetswijziging komt. “De zaak kan dan worden geregeld voordat de Europese Commissie tot een uitspraak komt”, zegt het kamerlid Vermeend (fiscaal specialist van de PvdA). Zijn CDA-collega Vreugdenhil typeert het bodembeslag als “een achterhaald privilege uit de vorig eeuw”. Volgens een woordvoerder van het ministerie van financiën komt het kabinet “binnen enkele weken” met een standpuntbepaling.

Nederland is het enige land in de EG waarbij de fiscus in geval van faillissement onvoorwaardelijk wordt bevoordeeld ten opzichte van andere schuldeisers. Ook leveranciers die aan een bedrijf hebben geleverd dat failliet gaat, maar waarbij de goederen nog niet zijn betaald, vissen achter het net.

In 1980 heeft het Duitse machinebedrijf Gasus voor enkele miljoenen guldens geleverd aan het Nederlandse bedrijf Atlas Junior Beton BV. Dit bedrijf ging failliet en de fiscus legde beslag op de inboedel. Ook op de nog niet betaalde machines die door Gasus waren geleverd. De Duitse onderneming spande een juridische procedure aan en tot en met de Hoge Raad werd de Nederlandse Staat in het gelijk gesteld.

De advocaat van Gasus, het advocatenkantoor Van der Goen uit Soest, heeft de zaak aangekaart bij de Europese Commissie omdat volgens hen de uitspraak van de Hoge Raad in strijd is met het Europees verdrag van de Rechten van de Mens. Volgens artikel 1 van protocol 1 mag de overheid geen eigendom onteigenen zonder dat voorafgaand daarover een prijs is afgesproken.

De Europese Commissie heeft deze kwestie onlangs "ontvankelijk' verklaard en dat betekent in dit geval dat het Europese Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg nu een oordeel moet vellen.

Als het Hof tot de uitspraak komt dat de bodemrecht-procedure in strijd is met het verdrag van Rome dan komt “er druk op de ketel” om deze “volledig achterhaalde bevoordeling van de fiscus” te wijzigen, meent de Rotterdamse fiscalist prof.dr. L.G.M. Stevens. “Met haar uitspraak kan de Europese Commissie een belangrijke bijdrage leveren aan de modernisering van het fiscaal recht, want op het terrein van het bodem-recht loopt Nederland honderd jaar uit de pas”, aldus de fiscalist Stevens.

    • Cees Banning