Bevolking gelooft niet in toekomst Vrij Koerdistan

Op zoek naar Zardek, Ned 1, 22.19 -22.59 uur

Na 11 jaar keerde de Koerdische dichter Ahmad Mala, gevolgd door een camera, naar Koerdistan terug: sinds 1991 Vrij Koerdistan. Hij heeft een warm weerzien met zijn familie, die zo te zien in redelijke welstand leeft. Hij bezoekt andere Koerden, die vóór de vrijheid door de Iraakse autoriteiten uit hun dorpen werden verjaagd en die nu weliswaar in vrijheid maar in grote armoede leven. Tarwe kost 1.000 dinar, zegt een vrouw en “ik heb nog niet eens 1.000 stenen”. “Ze (de Iraakse autoriteiten) hebben alles meegenomen, alleen mij zijn ze vergeten”, klaagt een oude vrouw en Mala constateert dat vrijheid pas begint als je voldoende te eten hebt.

De IKON-reportage geeft aardige beelden van het dagelijks leven in zo'n Koerdische familie; slapen, eten en aan het kleren kopen in de bazaar. Aan de toestand in Vrij Koerdistan wordt naar mijn smaak te weinig aandacht gegeven. Wat dat betreft is pas het slot echt illustratief, wanneer Ahmad Mala's broer te kennen geeft óók weg te willen naar Europa, “dan ben ik verlost van de ellende in Irak”.

Een droom is verwezenlijkt, Koerdistan is eindelijk vrij - maar er is geen vertrouwen in de toekomst, want de broer is bepaald niet de enige die weg wil. De vluchtelingenstroom neemt toe, daar weten Turkije en Griekenland alles van. Saddam kan weer terugkeren, een nieuwe grote vlucht kan weer noodzakelijk worden, en de gruwelijke herinneringen aan beide leven sterk. En bovendien is de economische situatie slecht en blijven veel mensen afhankelijk van de internationale hulp.

Ahmad Mala houdt zijn broer voor dat het nieuwe parlement alle problemen van Koerdistan niet zo maar even kan oplossen, dat kost tijd. Hij moet geduld hebben, niet aan zichzelf maar aan de gemeenschap denken en thuisblijven, zegt hij hem. Maar tegen zijn interviewer laat hij zich ontvallen wat zijn werkelijke reden is om zijn broer thuis te houden: er moet iemand thuisblijven voorals er weer wat gebeurt, om te kunnen helpen als het gevaarlijk wordt.

En dan gaat Ahmad Mala weer weg, terug naar Europa. Ook Ahmad Mala gelooft eigenlijk niet in Vrij Koerdistan.

    • Carolien Roelants