Remise zorgt voor opluchting bij schaakfinalisten

TILBURG, 28 OKT. In opperbeste stemming analyseerden Michael Adams en Boris Gelfand ook hun tweede finale-partij uit het Interpolis schaaktoernooi. Andermaal werd binnen drie uur spelen remise overeengekomen en met een variantje hier en een kwinkslag daar maakten beide spelers geen geheim van hun opluchting over dat resultaat. De onderhuidse spanning in de partij die zelfs een aantal bezoekende grootmeesters ruimschoots in het ongewisse liet over de vraag aan welke kant de kansen lagen, had een flinke aanslag gepleegd op de zenuwen van de finalisten.

Zo krijgt na een slopende afvalrace van bijna drie weken ook de finaleronde een staartje. Gelfand blijft gezien zijn hogere rating nog steeds favoriet voor de eerste prijs van 100.000 gulden, maar in de versnelde barragepartijen zal het straatvechterstalent van Adams het nodige gewicht in de schaal leggen.

De algemene verwachting was dat Adams in zijn zwartpartij duchtig aan de tand gevoeld zou worden. Waar het openingsvoorbereiding betreft zijn Adams en Gelfand complete tegenpolen. Gelfand werkt volgens de stelregels van de Russische school met grote discipline aan zijn openingen. Alle verworven informatie zit keurig geordend in zijn computer en omdat hij die in Tilburg niet bij zich heeft belt hij iedere ochtend voor overleg met zijn trainer Kapengoet in Minsk. Adams vindt het ook belangrijk om aan zijn openingen te werken, maar vindt ook dat de gezelligheidsfactor daarbij niet uit het oog verloren moet worden. Meestal studeert hij in gezelschap van zijn kroegmaatje, de Engelse kampioen Julian Hodgson of met Jonathan Speelman. Beiden hebben een eigenzinnige kijk op het spel en met name van Hodgson nam hij verschillende lichtelijk verdachte ideeën over die door klassieke schakers ronduit gewantrouwd worden.

Adams was er zich volledig van bewust dat hij zich met zwart tegen de grote theoreticus Gelfand geen rare fratsen kon permitteren. Dit keer geen omstreden Benkö gambiet, maar een van de degelijkste verdedigingen die zijn repertoire te bieden heeft. In een levendige variant van het Dame-Indisch oogde zijn stelling aanvankelijk enigszins verkrampt. De grootmeesters in de perskamer zetten de witte stukken in vele variaties op scherp om de zwarte linies op te blazen, maar steeds weer bleek de veerkracht van diens verdediging.

Zo moet ook Gelfand naar zijn mogelijkheden hebben zitten kijken, want die ene kansrijke voortzetting die gevonden werd liet hij lopen. Daarna ging het initiatief volgens de ongeschreven wetten van het spel geleidelijk over op zwart. Echt precair werd het niet omdat ook Adams een goede kans liet liggen en daarna kon er lacherig geanalyseerd worden.

De barragepartijen zullen ongetwijfeld onder grote spanning gespeeld worden. Of het ook erg spectaculair zal worden zal sterk afhangen van de openingskeuzes. In hun eerste partijen werden Adams en Gelfand door de gedachte aan het grote geld onmiskenbaar verleid tot hortend en stotend aftastschaak. Wellicht schrikken zij er in de versnelde partijtjes niet voor terug om ook de messcherpe varianten te spelen die zij allebei volop in voorraad hebben.

Wit: Gelfand; zwart: Adams;

1.d2-d4 Pg8-f6 2.c2-c4 e7-e6 3.Pg1-f3 b7-b6 4.a2-a3 Lc8-a6 5.Dd1-c2 La6-b7 6.Pb1-c3 c7-c5 7.e2-e4 c5xd4 8.Pf3xd4 Pb8-c6 9.Pd4xc6 Lb7xc6 10.Lc1-f4 Lf8-c5 11.Lf1-e2 0-0 Uiterst riskant is 11...Ld4 12.Td1 Lxc3+ 13.Dxc3 Lxe4 14.Ld6 en zwart zit in een lastige omklemming. 12.Ta1-d1 a7-a5 Er moest iets worden gedaan tegen de dreiging 13.b4. 13.Lf4-g3 Een nieuwe zet. Bekend was 13.0-0 waarna Gelfand benauwd was voor varianten als 13...De7 14.e5 Ph5 15.Lxh5 Dh4 16.g4 Dh3 17.Pe4 Df3 en het gaat niet goed met wit. 13...Dd8-c8 Achteraf dacht Adams dat hij 13...De7 had moeten spelen. 14.0-0?! Duidelijk beter was 14.e5! Pe8 15.Pe4 Le7 (15...Db7 16.Pxc5 bxc5 17.f3 en wit staat prachtig) 16.0-0 f5 en zwart heeft problemen met zijn pionnenstructuur. 14... Dc8-b7 15.Le2-f3 Pf6-e8! Zwart heeft het ergste gehad en begint zelf iets te dreigen, namelijk f5. Vandaar. 16.Td1-d3 d7-d6 17.Tf1-b1 a5-a4 18.e4-e5 Anders speelt zwart zelf e5 gevolgd door Pc7 en Pe6 en staat beter. 18...d6xe5 19.Lg3xe5 f7-f6 20.Le5-g3 e6-e5 Nauwkeuriger was 20...Lxf3 21.Txf3 Dc6 en wit moet op zijn tellen passen. De pion op c4 is zwak en de loper op g3 dreigt buiten te worden gesloten door e5. 21.Pc3-d5 Pe8-c7 22.b2-b4 Hij moet iets doen anders speelt zwart zijn paard met grote kracht naar d4. 22...a4xb3 e.p. 23.Td3xb3

23...Pc7xd5 Een boeiend alternatief was 23...Pe6 24.Txb6 (24.Pxb6 Lxf3 25.Pxa8 De4 is goed voor zwart) 24...Lxb6 25.Txb6 en nu heeft zwart drie mogelijkheden: 25...Dd7 26.Txc6 Pd4 27.Dd1 is beter voor wit; 25...Df7 26.Pxf6+ gxf6 27.Lxc6 en wit zal niet verliezen met zijn sterke loper op d5; 25...Da7! en wit heeft het niet gemakkelijk. 24.c4xd5 Lc6xd5 25.Dc2xc5 b6xc5 26.Tb3xb7 Ld5xb7 27.Lf3xb7 Ta8xa3 28.f2-f4 En remise gegeven. Zwart zal zijn c-pion spoedig verliezen, terwijl wit op zijn beurt te weinig aanknopingspunten heeft om op winst te spelen.