Kabinet wil twee miljard bezuinigen

DEN HAAG, 28 OKT. De tegenvallende economische groei in 1993 noopt het kabinet Lubbers-Kok tot extra bezuinigingen van ongeveer twee miljard gulden. In een brief die het kabinet vanmorgen naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, schrijven minister-president Lubbers en vice-premier Kok dat “het beeld nog ongunstiger is dan gevreesd”.

Het kabinet verkent vanavond met werkgevers en werknemers de mogelijkheid voor een centraal akkoord 1993. De loonstijging in het bedrijfsleven zal moeten worden beperkt tot de inflatie. “De loonkosten per eenheid produkt stijgen veel sneller dan in het buitenland”, schrijft het kabinet. “Een geconcentreerde aanpak gericht op versterking van de werkgelegenheid dient thans de eerste prioriteit te hebben.”

De vakbeweging wil centrale afspraken maken over loonmatiging, mits er afspraken worden gemaakt over de werkgelegenheid. Sinds het principe-akkoord in de Sociaal-Economische Raad (SER) voor de jaren negentig zijn werkgevers bereid tot afspraken te komen. Voor werkgevers ligt het accent bij een verdere verlichting van de lasten en ze willen concrete toezeggingen hierover van het kabinet.

Het kabinet wil zoveel mogelijk opereren langs de "lijn-Westerlaken'. De CNV-voorzitter hield onlangs een pleidooi om de lonen alleen maar te laten stijgen met de inflatie, mits de bezuinigingen van het kabinet niet leiden tot een verslechtering van de koopkracht. Daarnaast moeten er afspraken worden gemaakt over de werkgelegenheid.

In een brief die gisteren is verstuurd, laat het kabinet de Kamer weten dat eind volgende week een besluit wordt genomen over de extra maatregelen die voor volgend jaar moeten worden genomen. Lubbers dringt daarom aan op een snelle behandeling van de plannen door de Tweede Kamer. De regeringsfracties CDA en PvdA typeren de brief als een goede procedure. De berekeningen van het CPB illustreren dat “de opgeklopte reacties van de oppositiepartijen tijdens de algemene beschouwingen buiten elke proporties waren”, meent het Kamerlid Melkert (financieel-woordvoerder van de PvdA). VVD en D66 gingen twee weken geleden nog uit van een financiële tegenvaller voor het kabinet van 4 à 5 miljard gulden. Het bedrag van 2 miljard gulden is het bedrag dat volgens het CPB nog moet worden bezuinigd als uitkeringen en ambtenarensalarissen minder stijgen dan in september werd voorzien.

Pag.3: Kabinet wil vasthouden aan afspraken

Tijdens de algemene politieke beschouwingen hebben Lubbers en Kok duidelijk gemaakt dat ze willen vasthouden aan de afspraken die zijn gemaakt over het financieringstekort en de collectieve lastendruk (som van belastingen en sociale premies). Volgens het Regeerakkoord moet het financieringsterkort volgend jaar uitkomen op 3,75 procent van het nationaal inkomen en mag de collectieve lastendruk niet boven de 53,6 procent uitkomen. Zonder aanvullend beleid zouden deze percentages uitkomen op 4,2 en 53,9.

Het CPB gaat uit van een een verhoging van de sociale uitkeringen met één procent; 1,5 procent minder dan in eerdere berekeningen. Door de lagere inflatieverwachtingen (2,25 versus 3,75 procent) blijft de koopkracht van de minima op peil. Voor de modale werknemer waarvoor nog geen nieuwe contracten zijn afgesloten, stijgt de koopkracht met 1,25 procent. Het CPB gaat daarbij uit van een loonsstijging van 2,25 procent, maar daar staat een lastenverhoging tegenover omdat de inflatiecorrectie in de loon- en inkomstenbelasting beperkt blijft tot één procent.

De werkgelegenheidsgroei in personen valt dit jaar iets gunstiger uit dan het CPB in september voorzag, maar volgend jaar aanzienlijk ongunstiger. Per saldo zullen er daardoor eind 1993 15.000 mensen minder aan het werk zijn dan eerder geraamd. Het CPB raamt nu dat het aantal werkzoekenden zonder baan dit jaar nog met 5.000 daalt maar volgend jaar met 25.000 zal stijgen.