In Praag dreigt crisis over dam Gabckovo

PRAAG/BRATISLAVA, 28 OKT. De premier van de Tsjechoslowaakse federale regering, Jan Stráský, heeft gisteren gewaarschuwd voor een regeringscrisis, nadat binnen het kabinet onenigheid was uitgebroken over de werkzaamheden aan de omstreden dam in Gabckovo in de Donau.

Zaterdag werd begonnen met het afsluiten van een gedeelte van de Donau, waardoor het rivierwater wordt omgeleid naar een kunstmatig meer dat een waterkrachtcentrale moet voeden. Dit ondanks een beslissing van de federale regering dat dat zou worden uitgesteld tot 2 november, wanneer experts van de Europese Commissie, Hongarije en Tsjechoslowakije bijeen zullen komen om over het project te praten.

In de federale regering stonden gisteren de vijf Slowaakse ministers lijnrecht tegenover de vijf Tsjechische collega's. “Deze regering”, zo zei premier Stráský - sinds het aftreden van Václav Havel tevens waarnemend president van Tsjechoslowakije - “is niet in staat beslissingen te nemen over vraagstukken waarin de belangen van de twee republieken op elkaar botsen. De regering zal daarom moeten overwegen of ze moet aftreden.”

De Slowaken hebben intussen duidelijk gemaakt dat ze doorgaan met het werk in de Donau ondanks de protesten daartegen van de Hongaren. Het Gabckovo-Nagymaros-project, waarover in 1977 een verdrag is gesloten tussen de toenmalige communistische regeringen van Tsjechoslowakije en Hongarije, is dit jaar eenzijdig door Boedapest opgezegd, nadat de Hongaren het werk aan hún gedeelte van het project al veel eerder hadden gestaakt, onder meer onder druk van milieu-activisten.

De Slowaakse minister van buitenlandse zaken, Milan Knazko, heeft gezegd dat Slowakije zal doorgaan met de bouw, wat voor beslissingen er ook zullen worden genomen. Vorige week leverde overleg in Brussel niets op, nadat de Hongaarse kant had geëist dat alle werkzaamheden onmiddellijk zouden worden stopgezet. Dat was voor de Slowaken onaanvaardbaar, zo maakte gisteren de woordvoerder van Knazko in Bratislava duidelijk. Wél accepteerden de Slowaken bij die gelegenheid de oproep van de vice-voorzitter van de Europese Commissie, Frans Andriessen, dat er tot 2 november geen “onomkeerbare beslissingen” genomen zouden worden.

Op de vraag of het storten van duizenden tonnen betonblokken en stenen in de Donau niet gerekend moet worden tot “onomkeerbare beslissingen”, zei de woordvoerder dat dat geenszins het geval is, en dat eventueel de loop van de Donau weer in de oorspronkelijke bedding kan worden geleid.

    • Frits Schaling