Directeur Franse bloedtransfusie na terugkeer in cel

PARIJS, 28 OKT. Michel Garetta, de voormalige directeur van de Franse bloedtransfusiedienst, die vorige week tot vier jaar gevangenisstraf werd veroordeeld wegens zijn aandeel in het schandaal van de verstrekking van met het aids-virus besmet bloed, is vanochtend vanuit de Verenigde Staten in Frankrijk teruggekeerd. Direct na zijn aankomst op de luchthaven Charles de Gaulle werd hij onder zware bewaking afgevoerd naar een gevangenis.

Enkele dagen voor de uitspraak in het proces over het schandaal bij de bloedtransfusiedienst was Garetta naar Boston (Massachusetts) uitgeweken omdat hij zich in Frankrijk niet veilig voelde. Hij verbleef in een grote villa in een dure woonwijk, waar de rust werd verstoord door demonstraties toen zijn verblijf daar bekend werd. Na overleg met zijn advocaat besloot Garetta naar Frankrijk terug te keren en zich ter beschikking van de justitie te stellen.

De voormalige directeur van de bloedtransfusiedienst (CNTS) werd na een maandenlang emotioneel proces tot vier jaar gevangenisstraf veroordeeld. In het voorjaar van 1985 besliste Garetta dat de CNTS haar voorraden bloed, bestemd voor transfusie, zou opmaken hoewel hij toen met zekerheid wist dat dit bloed was besmet met het HIV-virus, dat aids kan veroorzaken. Als gevolg van dit besluit zijn naar schatting 1.200 Franse hemofiliepatiënten besmet met HIV. Ruim driehonderd zijn inmiddels aan aids overleden. Garetta kreeg de maximumstraf van vier jaar gevangenis op grond van een wet die fraude met produkten verbiedt. Zijn naaste medewerker bij de CNTS, Jean-Pierre Allain, eveneens arts, kreeg twee jaar gevangenis en twee jaar voorwaardelijk.

Allain, die nu in Groot-Brittannië werkzaam is, heeft beroep aangetekend, evenals een aantal hemofiliepatiënten die slachtoffer werden van het beleid van de CNTS. Garetta heeft nog tot 6 november de tijd om te beslissen of hij in beroep gaat. Zijn advocaat gaf vorige week aan dat Garetta daarvan mogelijk zal afzien omdat hij “vermoeid” is. Op een geëmotioneerde persconferentie voor zijn vertrek uit Boston zei Garetta dat hij bang was om de gevangenis in te gaan. Hij herhaalde zijn stelling tijdens het proces dat hij als "zondebok' is geofferd.

Overigens is nu gebleken dat Garetta bij zijn ontslag bij de CNTS bedong dat deze overheidsinstelling alle kosten voor zijn advocaten alsmede eventuele schadevergoedingen aan hemofilieslachtoffers zou betalen. Hiermee zijn vele miljoenen francs gemoeid. Begin oktober is Garetta uit de Orde van Artsen van Ile de France gezet. Als gevolg van dit besluit kan hij het beroep van arts niet meer uitoefenen in Frankrijk noch in enig ander EG-land.

Een hemofilie-slachtoffer in het CNTS-schandaal, Edmond-Luc Henry, auteur van het boek Over hemofilie in het algemeen en misdaad in het bijzonder, heeft de justitie gevraagd een onderzoek in te stellen wegens "vergiftiging', een misdrijf waarop zware straffen staan. Hij beroept zich op een uitspraak van Garetta tijdens het proces dat “drie maanden vertraging zonder beleidswijziging de dood van vijf á tien hemofiliepatiënten” zou betekenen. Deze vertraging geldt de invoering van de regel dat alleen bloed zou worden verstrekt waarin het HIV-virus "gedeactiveerd' was door verhitting, een procédé dat begin 1985 bij de Franse bloedtransfusiedienst bekend was. Om commerciële en financiële redenen besloot Garetta echter het besmette bloed dat de CNTS in voorraad had op te maken.

Het schandaal bij de bloedtransfusiedienst blijft de gemoederen in Frankrijk bezighouden. Veel hemofilieslachtoffers menen dat veel meer artsen, onder anderen directeuren van de lokale transfusiecentra, verantwoordelijkheid dragen voor de besmetting waarvan zij het slachtoffer werden. Daarnaast is er nog steeds de vraag hoe de twee politiek verantwoordelijke ministers ter verantwoording kunnen worden geroepen. De Franse wet bepaalt dat ministers wegens misdrijven begaan tijdens hun ambtsuitoefening kunnen worden berecht door een speciaal hof, dat moet worden samengesteld uit afgevaardigden van Senaat en Nationale Vergadering. Maar deze voorziening is zolang ze bestaat een dode letter gebleven. Ook ditmaal komt er geen speciaal hof, wat bij veel Fransen een bittere nasmaak geeft aan het grootste medische schandaal dat Frankrijk deze eeuw heeft gekend.

    • Doorcorrrespondent Jan Gerritsen