Weg blijft open voor Gatt-overeenkomst

LUXEMBURG, 27 OKT. Het is nog steeds onzeker of de VS en de EG er in zullen slagen hun handelsgeschil over landbouw op te lossen. Een bijeenkomst van de twaalf EG-ministers van landbouw leverde gisteren in Luxemburg geen concrete aanwijzingen op dat er binnenkort een akkoord is te verwachten.

Maandag werd er op gespeculeerd dat EG-commissaris MacSharry (landbouw) en de Amerikaanse minister van landbouw Madigan elkaar deze week zouden treffen voor een ultieme onderhandelingsronde in New York. Maar een woordvoerder van de Europese Commissie zei vanmiddag in Brussel dat nog steeds geen afspraak is gemaakt voor zo'n gesprek. Wel zei hij dat achter de schermen hard wordt gewerkt en dat het streven er nog steeds op is gericht om binnen enkele dagen overeenstemming te bereiken. Gezien de situatie heeft commisaris Andriessen (buitenlandse betrekkingen) besloten om in Brussel te blijven en een geplande reis af te zeggen.

Commissaris MacSharry was gisteren snel klaar met het informeren van de landbouwministers over de onderhandelingen die hij en Andriessen namens de EG voeren met de VS. “Er valt niets te melden op dit moment”, zei hij. De twaalf landbouwministers van hun kant toonden ook weinig behoefte om MacSharry van nadere aanwijzingen te voorzien. “We moeten hier niet een tweede soort van onderhandelingen gaan beginnen. We moeten MacSharry de mogelijkheid geven om door te gaan met zijn werk en om dat goed te doen”, aldus de Britse voorzitter van de landbouwraad, Gummar.

Gummar en zijn Nederlandse collega Bukman lieten gisteren met wat meer nadruk dan hun collega's weten dat huns inziens snel zaken moeten worden gedaan met de Amerikanen. De tijd is er nu rijp voor. Maar voor het overige zaten alle twaalf ministers op één lijn in hun opvatting dat er “een evenwichtig pakket” op tafel moet komen en dat de onderhandelingspartners in gelijke mate bereid moeten zijn om concessies te doen.

Van een geïsoleerde Franse positie, waarover de laatste tijd wel is gesproken vanwege de druk die Parijs heeft uitgeoefend om niet te snel tegemoet te komen aan de eisen van de Amerikanen, bleek in ieder geval in Luxemburg niets. De Duitse minister Kiechle zei dat een akkoord met de VS “evenwichtig” moet zijn en “acceptabel voor alle lidstaten”. Minister Bukman noemde de opstelling van de nieuwe Franse minister Soisson “vriendelijk” en “soepel”. “Zijn inbreng was niet een verhaal van nu niets en nooit niets”, aldus Bukman.

Een maand geleden dacht de Nederlandse minister nog dat een vergelijk met de Amerikanen niet mogelijk was gezien hun halstarrige houding. Maar die mening heeft Bukman inmiddels herzien. Op verschillende punten hebben de Amerikanen zich bereid getoond om de EG “substantieel” tegemoet te komen. Daarom moet volgens hem nu van het momentum gebruik worden gemaakt om een akkoord te sluiten.

Bukman sluit niet uit dat een akkoord met de Amerikanen verder gaat dan de twaalf EG-lidstaten in mei met de hervorming van het gemeenschappelijke landbouwbeleid hebben afgesproken. Maar dat betekent niet dat die hervorming overhoop moet worden gehaald. De maatregelen die voortvloeien uit de landbouwhervorming (zoals braaklegging van grond met 15 procent en forse verlaging van de grondprijzen) gelden in principe voor een periode van 3 jaar. De handelsafspraken die in het kader van een wereldwijd GATT-akkoord worden gemaakt, gelden voor een periode van een jaar of zes. Met andere woorden: de eerste drie jaar kan worden volstaan met de huidige hervorming van het EG-landbouwbeleid en in de jaren daarna kunnen eventueel aanvullende maatregelen worden getroffen om de doelstelling van het GATT-akkoord te bereiken, aldus Bukman.

    • Wim Brummelman