Het wel en wee van de VPRO-aanhang in de regio

Jaren geleden deed een omroep, het zal de VPRO wel geweest zijn, een experiment. Op de Westermarkt in Amsterdam werd een microfoon neergezet, waarin iedere passant zijn hart mocht luchten. Dat leverde opmerkelijke radio op, temeer daar men elkaar op bepaalde momenten zodanig voor die "open microfoon' verdrong dat bijna een handgemeen uitbrak. Inhoudelijk stelde het allemaal niet veel voor: persoonlijke grieven voerden de boventoon, verder waren het vooral liefdesbekentenissen en uitingen van onvrede ten gevolge van lokaal wanbestuur. Zonder de selectie van de redactie en de het polijsten door de individuele programmamaker werkte het medium plotseling als een genadeloze lachspiegel: de Nederlander etaleerde zichzelf als een onverdraagzame mopperkont.

Volgens ditzelfde principe is er nu wekelijks op maandag een televisieprogramma: Open Deur TV van de VPRO. Wie iets te melden heeft wordt in een soort stemhokje geplaatst; bij aanvang van de mededeling wordt een gordijntje open geschoven, aan het eind gaat dat weer dicht. De formule vindt zijn oorsprong in het voormalige VPRO-kinderprogramma Achterwerk in de kast. Dat programma dankte zijn populariteit vooral aan de ontroering die zich van de volwassen kijker meester maakte bij het zien van kinderen die hun beste beentje voorzetten: een liedje, een mislukte goocheltruc, een kunstje, tal van hoogte- en dieptepunten uit het kinderleven trokken in hoog tempo aan de VPRO-camera voorbij.

Kijken naar Open Deur TV stemt niet sentimenteel maar prikkelt de nieuwsgierigheid. De kijker wordt tot voyeur gemaakt in een wereld-van-horen-zeggen. In de uitzending van gisteren was die wereld gesitueerd in de regio Arnhem/Velp, waar een gifschandaal de gemoederen bezig houdt. Alle zegslieden in Open Deur TV danken hun optreden aan hun lidmaatschap van de VPRO, aangegaan tijdens de campagne voor de A-status. Zo bood de uitzending van gisteren aardig inzicht in de provinciale VPRO-aanhang: maatschappelijk actief en nogal "alternatief', op het ludieke af. Een jongen pleitte gisteren voor het "hergebruik' van oude schoenen, een oudere heer zette vraagtekens bij de aanschaf van een Ferrari van 5 ton door Prins Bernhard. Het is soms geruststellend om te constateren dat er in Nederland weinig verandert.

Ook het nieuwe jongerenprogramma TV-nomaden lijkt te zijn opgericht ter conservering van persoonlijk wel en wee in de regio, ditmaal specifiek gericht op jongeren. “In de traditie van Hoepla, Neon, Jonge Helden en Onrust”, aldus de programmtoelichting, trekt een bus met programmamakers door het land. In de uitzending van gisteren was een interview te zien met een jeugdige discjockey en zijn ouders. De laatsten werd gevraagd naar hun angst voor het risico van oorletsel door de laawaaierige liefhebberij van hun zoon. Het programma wordt gepresenteerd door een jongeman die zijn brede armbewegingen heeft afgekeken van de dichter Bart Chabot. Het tweede onderwerp betrof de problematiek van de opgevoerde brommer. Een verbaliserende agent bekende dat hij vroeger zelf zijn brommer ook pleegde op te voeren. Ziedaar het probleem van de makers van TV-nomaden in een notedop: niets nieuws onder de zon.

    • Tom Rooduijn