Een voorzichtig beleggingsplan

Is er nog hoop voor beleggers die proberen bij te blijven in een beurswereld die er even ontredderd uit gaat zien als onze bossen. Hoe erg is de verzuring als zelfs renteverlagingen de kooplust voor aandelen niet kunnen opwekken?

Wat zeggen deskundigen? "Houd je adem in en verroer je niet, de economische vooruitzichten verschralen en koop defensief.' Dat bevordert de stemming natuurlijk niet. En die defensieve waarden? Wat een onzinnig advies: als alles naar beneden gaat, gaan die ook. Alleen misschien iets minder snel.

Dus geen aandelen voorlopig? Dat is overdreven, want sommige fondsen zijn zo sterk gedaald dat de koers op een dieptepunt ligt en ongeveer gelijk is aan die van een meerjarige optie. Willekeurige voorbeelden: DAF, Fokker, Philips, Hoogovens, KLM en andere die door een dal gaan of uit de gratie zijn. Het lijkt of de opruiming op de beurs in volle gang is.

Geduldige kat-uit-de-boom kijkers krijgen een warm gevoel bij zoveel koopjes. Hoewel die bedrijven nog moeten bewijzen dat ze beter kunnen draaien. Je moet er vanuit gaan dat het goed zal komen, want in dit klimaat grijpt iedere ondernemer de kans om orde op zaken te stellen. Reorganiseren en afslanken is de trend. Daarmee verkoop je niet meer producten, maar het drukt allerlei kosten en dat houdt medewerkers op de tenen.

Zo dalen en stijgen koersen door veranderingen in economische vooruitzichten en soms door andere oorzaken. De beurs geeft en neemt, net als de zee. Wat doe je met zo'n waterige filosofie? Je kan overwegen deze lange termijn strategie voor de komende twintig jaar op te zetten.

Zet iedere maand 200 of meer gulden op een rekening die (nu) circa 7,5 procent rente oplevert. Die beloning voor het verhuren van je geld aan een ander valt uiteen in twee delen: de echte huur van 3,5 à 4 procent en een even grote compensatie voor de waardevermindering door inflatie. Je zou genoegen kunnen nemen met een reële rente van 3,5 procent als vaste beloning en de variabele rest van de nominale (totale) rente in een andere waarden kunnen stoppen. Bij voorbeeld aandelen, of daarvan afgeleide waarden als (index)opties, valuta en onroerend goed (fondsen).

Op die manier blijft het met 2.400 gulden per jaar plus rente groeiende spaarkapitaal intact, maar krimpt door belasting en inflatie. Naast de hoofdsom bloeit (naar men hoopt) een tweede kapitaal: de beleggingen. Die aanwas komt uit rente, dividend en koerswinsten. Hoe pak je zo'n dubbelspoor beleid aan?

De spaarweg loopt zo: je begint met een rekening en laat het saldo een paar jaar oplopen tot het voldoende is voor een deposito met maandelijkse verlenging, die meer oplevert. Op een gunstig moment, bij oplopende rente, kan het deposito (ten dele) omgezet worden in obligaties, die dan minder waard zijn en onder de toekomstige aflossingswaarde noteren. In de loop van de jaren bedraagt het aan te houden spaarsaldo de som van de stortingen en de vaste rente van 3,5 procent. Die limiet kan voor twintig jaar met een rekenmachine uitgerekend worden. Het overtollige bedrag moet eens belegd worden.

De andere weg is niet zo regelmatig. De spaarder doet pas iets als de beurs of bepaalde waarden op een vermeend hoogte- of dieptepunt staan. Soms kan dat jaren duren. In die tijd levert het te beleggen bedrag rente op en groeit vanzelf aan. Vooral in de beginjaren gaat het erg langzaam. Dat is een nadeel maar tevens een voordeel, het weerhoudt de spaarder van avonturen. Wie meer armslag wil kan extra geld reserveren voor beleggen.

Stel je dat al een paar jaar spaarde op deze manier en duizend gulden beschikbaar hebt om risico's te nemen. Wat zijn dan nu de mogelijkheden? Onder meer de koop van twee meerjarige calls Philips met uitoefenprijs 25 gulden die pas in oktober 1996 aflopen. Daarmee koop je een belang gelijk aan 200 aandelen. Een bezit dat makkelijk onbelast in waarde kan verdubbelen. Of in plaats daarvan 80 stukken DAF of twee langlopende calls KLM 1996 uitoefenprijs 30 gulden.

Ook kan men gebruik maken van wisselkoersverschillen: een harde gulden en enkele zachte vreemde valuta. Dus: open een spaarrekening in Britse ponden, incasseer de rente en hoop dat het verschil weer bijtrekt en onbelaste winst oplevert door de ponden straks terug te draaien in guldens.

In de loop van de jaren zal de hele boel ook wel weer eens uit de pan rijzen. In die tijd verkoopt de voorzichtige belegger zijn bezittingen en gaat tegen de trend in met lange putopties. Zo ga je dicht bij huis toch af en toe op avontuur zonder veel risico's te nemen.