Bonden: honderden banen op de tocht bij sanering Avebe

VEENDAM, 27 OKT. Het aardappelzetmeelconcern Avebe in Veendam wil binnen drie jaar tussen de 10 en 20 miljoen gulden bezuinigen. Jaarlijks wordt vijf procent op alle kostenposten, inclusief de lonen, bezuinigd. Gebeurt dit niet, dan belandt het concern op middellange termijn in de rode cijfers, aldus de directie.

De vakbonden vrezen dat de bezuinigingen zullen leiden tot een verlies van tussen 200 en 300 arbeidsplaatsen. Woordvoerder mr.J.L.A.M. Roozen van het aardappelzetmeelconcern (wereldwijd 3000 werknemers, jaaromzet 1,4 miljard) spreekt dit aantal niet tegen, maar bevestigt het evenmin.

De sanering is volgens Avebe nodig als gevolg van de recessie in de papier- en textielfabrieken in de Verenigde Staten en Europa, die halffabrikaten afnemen van Avebe. Volgens Roozen is er sprake van een "na-ijleffect': “Als het slecht gaat bij de afnemers merken wij het een jaar later”.

Avebe, een coöperatie waarbij enkele duizenden aardappelboeren zijn aangesloten, wil op twee manieren het hoofd bieden aan de terugval in de markt. Enerzijds wordt het hele concern doorgelicht op effectiviteit en rentabiliteit. De resultaten moeten begin volgend jaar uitmonden in concrete bezuinigingsplannen. Anderzijds worden enkele tientallen miljoenen guldens vrijgemaakt voor nieuwe investeringen. Het bedrijf onderhandelt met enkele landen in het Verre Oosten over de vestiging van een nieuwe fabriek. Avebe heeft sinds drie jaar een fabriek in Thailand, maar groeimarkten bevinden zich voor het Oostgroningse concern tevens in Japan, Korea, Maleisië en Indonesië.

Volgens Roozen is er “geen sprake van een noodsituatie”. “We zijn een gezond bedrijf, met een goede eigen vermogenspositie en up-to-date-fabrieken. De afgelopen twee jaar werd er een winst gemaakt van 40 miljoen gulden. We willen nu alleen adequaat inspelen op een recessie.” Dat zal weliswaar gepaard gaan met een verlies aan arbeidsplaatsen, maar dat houdt niet in, aldus Roozen, dat er “automatisch mensen op straat komen te staan”. Wellicht kan het verlies aan arbeidsplaatsen volgens hem worden opgevangen via natuurlijk verloop of een vacaturestop.

Districtsbestuurder R. Kedde van de Industriebond FNV sluit niet uit dat één van de aardappelmeelfabrieken haar poorten moet sluiten. “In mei is ons toegezegd dat een personeelsvermindering uitgesmeerd zou worden over een aantal jaren. In september herziet de directie haar mening.” Kedde sluit niet uit dat de DWM-vestiging van Avebe in Veendam op de nominatie staat te worden gesloten. “Die staat al 15 jaar ter discussie. Er is de laatste jaren voor geen stuiver in geïnvesteerd.”

Eeventuele gedwongen ontslagen zijn voor de Industriebond FNV onaanvaardbaar, aldus Kedde. “Wij willen niet voor een voldongen feit worden geplaatst, maar samen met de directie een open en constructief overleg aangaan”. Districtsbestuurder F. Postma van de Industrie- en voedingsbond CNV noemt de aangekondigde “een uitermate kwalijke zaak”. Hij neemt het de directie kwalijk dat er tijdens het laatst gehouden periodiek overleg, enkele weken geleden, geen melding is gemaakt van de verslechterde situatie. “Er is met geen woord gerept over een kostenreductie. Dit kwam voor ons als een volkomen verrassing. Als je dit soort verhalen hoort moet je het ergste vrezen.”