Bestuursvoorzitter Stempel van General Motors treedt af

NEW YORK, 27 OKT. Robert C. Stempel, bestuursvoorzitter van General Motors Corporation, heeft gisteren zijn aftreden bekendgemaakt. Aanhoudende geruchten over zijn vertrek bij het verlieslijdende concern hebben hem tot dit besluit gedwongen, aldus Stempel.

Medebestuurder John G. Smale zei dat het GM-bestuur Stempel heeft gevraagd aan te blijven tot een opvolger is benoemd. Smale (65) is de drijvende kracht achter recente wisselingen in de top van GM, dat dit jaar voor de derde maal achtereen verlies zal boeken.

In april werd Stempel (59) al ontheven van zijn voorzitterschap van de directie, omdat een reorganisatie naar de smaak van de top te traag verliep. Bij de presentatie van het plan ervoor, eind 1991, was al kritiek op de lange duur van de reorganisatie. John F. Smith verving in april Stempels rechterhand Lloyd Reuss als leider van de reorganisatie van het concern in Noord-Amerika.

Het reorganisatieplan, waardoor voor 1995 21 fabrieken en 74.000 banen verloren zouden gaan, is inmiddels verscherpt. GM pakt nu ook de concernstructuur aan door zijn zes divisies in de Verenigde Staten te verminderen tot vier. De nieuwe afdelingen worden: een middenklasse-divisie, een luxe-automobieldivisie, een ontwikkelings- en ontwerpdivisie en een divisie voor kleine auto's. De herindeling resulteert in het ontslag van nog eens 10.000 werknemers, voornamelijk in leidinggevende functies. Deze extra reorganisatieronde moet eind volgend jaar zijn uitgevoerd.

GM boekte vorig jaar in Noord-Amerika een verlies van 7,1 miljard dollar. Door gunstige resultaten in Europa kwam het verlies van het concern per saldo uit op 4,5 miljard.

Het vertrek van Stempel, die al 34 jaar bij GM werkt, komt niet als een verrassing. Sinds de GM-topman twee weken geleden instortte en kortstondig in het ziekenhuis werd opgenomen, gonsde het van de geruchten over zijn vertrek. Die werden niet of nauwelijks tegengesproken en omdat Stempel in april voor het oog van de buitenwereld al hard was aangepakt, was het duidelijk dat fase twee van Stempels afscheid was aangebroken. Sinds oprichter William Grapo Durant in 1920 werd gedwongen op te stappen, is het bij General Motors niet meer voorgekomen dat de eerste man er zo hardhandig is uitgewerkt.

Stempel nam in 1990 de plaats in van Roger Smith, de man die vooral verantwoordelijk wordt gehouden voor de deplorabele staat waarin 's werelds grootste automobielconcern verkeert. Onder Smiths bewind werd in 1984 weliswaar al een reorganisatie ingezet, maar die leverde weinig op. De techneut Stempel, al sinds 1958 in dienst van GM, kreeg de ondankbare taak nu echt al het overtollige weg te snijden. Collega's zeggen dat Stempel daarvoor te aardig is.

Tijdens een vergadering van de raad van bestuur, maandag, moet duidelijk worden hoe de top van General Motors er straks zal uitzien. Smale zal daarbij naar verwachting een prominente rol vervullen. Hij zit al tien jaar in het bestuur, maar is niet betrokken bij de dagelijkse leiding.

Smale, voormalig voorzitter van Procter & Gamble, is niet de eerste de beste. Als eerste man van dit wasmiddelen- en cosmeticaconcern verdubbelde hij sinds 1981 de omzet, ontwikkelde activiteiten op nieuwe markten en werd de favoriet van beleggers door winstgroei voorop te stellen.

Analisten zien de veranderingen onder Smale bij GM als een teken dat het concern serieus werk maakt van een snelle reorganisatie. Een beleggingsfirma gaf gisteren zelfs weer een koopadvies voor het aandeel GM, ondanks een verwacht verlies over het derde kwartaal van ongeveer 845 miljoen dollar.

    • Lucas Ligtenberg