Virtuoos pianospel van Kissin is pure magie

Concert: Evgeny Kissin piano. Programma: Schubert-liederen in de transcriptie voor piano door Liszt; Wanderer in C, opus 15, Brahms: Fantasieën, opus 116 en Liszt: Ungarische Rhapsodie nr. 12. Gehoord 24-10, Grote Zaal Concertgebouw Amsterdam.

Een groter contrast is nauwelijks denkbaar: op zondagmiddag de op de Rocky Mountains gelijkende Beethoven-interpretaties van Sviastoslav Richter, sober en dwingend in zijn monumentale eenvoud; op zaterdagmiddag de hypnotiserende Schubert, Liszt en Brahms van de jonge Evgeny Kissin, die op de "vleugel der poëzie' door het azuren luchtruim zweeft om boodschappen uit het Jenseits van de romantici naar de aarde te transporteren. De jongste (21) en de oudste (77) Russische meesterpianist verhouden zich tot elkaar als een rusteloos stromende bergbeek tot donkerrood gemarmerd graniet. Kiezen tussen een van beiden is even zinloos als onmogelijk. Maar de op verzoek van Richter mysterieus verduisterde Grote Zaal ten spijt, was het vooral Kissin die er op het verlichte podium in slaagde pure magie op te roepen in het Amsterdamse Concertgebouw.

Tussen 1835 en 1847 maakte Liszt transcripties van meer dan vijftig Schubert-liederen, waarbij hij behalve de vocale lijn ook de zeggingskracht van het woord in pianoklanken probeerde te vertalen. Zo bewerkte hij Schuberts Aus dem Wasser zu Singen tot een suggestieve barcarolle, waarin hij in drie opeenvolgende strofen de melodielijn achtereenvolgens door de tenor, de alt en de sopraan laat "zingen', tot besluit een toegevoegde vierde strofe met overdonderende octavenpassages. Kissins vertolking van deze en andere Schubert-transcripties was van een ongekende schoonheid. Zijn soepele virtuositeit stelde Kissin volledig in dienst van de tedere zangerigheid en intieme broosheid van Schuberts idioom, waarin plotselinge uitbarstingen van demonische razernij steeds de schijnbare harmonie verstoren. Weergaloos van lijn, spanningsopbouw en beweging klonk daarna Kissins melodieuze interpretatie van Schuberts Wanderer Fantasie, waarvan iedere noot met behulp van een verfijnd klankkleurenpalet doordrenkt werd met treurigheid en verlangen. Ook in dit beruchte virtuoze werk bleef Kissin, wiens pianistiek volkomen uitstijgt boven het aardse geworstel met de materie, ver verwijderd van ijdel gepronk met zijn buitengewone technische vaardigheden.

Warmbloedig, melancholisch en dromerig lichtvoetig klonken de door Kissin zwierig uitgevoerde Fantasieën van Brahms. Zwoel en verleidelijk was daarna de Ungarische Rhapsodie van Liszt, waarin Kissing alle "onspeelbare" passages met een onvoorstelbare grandeur zo uit zijn mouw schudde.

    • Wenneke Savenije