Priesters uit burgeroorlog nu "zalig'

MADRID, 26 OKT. Paus Johannes Paulus heeft gisteren in Rome 122 Spaanse geestelijken zalig verklaard die in de zomer van 1936 door Republikeinse troepen zijn gefusilleerd. Het was de grootste groep martelaren die ooit in één keer tot deze staat werd verheven. Het oude record stond eveneens op naam van Johannes Paulus en betrof de zaligverklaring van 117 Vietnamezen.

Sinds zijn aantreden heeft de huidige paus meer dan achthonderd heilig- en zaligverklaringen uitgesproken, aanzienlijk meer dan enige andere paus in deze eeuw. In 1987 is hij begonnen hierbij ook te putten uit het reservoir van de ongeveer zevenduizend priesters, monniken, nonnen en seminaristen die in de Spaanse Burgeroorlog wegens hun geloof door communisten en anarchisten om het leven zijn gebracht. De zaligverklaring van martelaren is betrekkelijk eenvoudig, omdat in de procedure geen bewijzen worden verlangd dat zij wonderen hebben verricht. De voorgangers van Johannes Paulus hebben echter nooit slachtoffers van de Burgeroorlog zalig willen verklaren omdat dit zou kunnen worden uitgelegd als een al te uitbundige instemming met de "kruistocht' van generaal Franco. De huidige paus noemde de 122 martelaren “zij die de goede strijd gestreden hebben” en plaatste hun offer in het kader van de wereldwijde strijd tegen het communisme.

In Spanje is dan ook met gemengde gevoelens gereageerd op de gebeurtenis, die samenviel met de viering door oud-strijders van de oprichting van de Falange. De regering had wel een vertegenwoordiger naar het Vaticaan gestuurd, maar wilde net zo min als de Spaanse bisschoppenconferentie een officiële verklaring afleggen. Eenenzeventig martelaren behoorden tot de Orde van San Juan de Dios, die zich aan de verpleging van zieken heeft gewijd, en de overige eenenvijftig tot de Orde der Clarissen. Deze beide religieuze organisaties hebben bijzonder weinig ruchtbaarheid aan de zaligverklaring gegeven. De secretaris van de vereniging van progressieve theologen "Johannes XXIII' noemde het onverstandig van de Heilige Stoel om op deze manier oude wonden open te rijten.