KEES SPERMON 1941 - 1992; Integer graficus

Tijdens een kort verblijf in Frankrijk is vrijdag de Rotterdamse schilder en graficus Kees Spermon plotseling overleden. Hij is 51 jaar geworden. Jarenlang doceerde Spermon grafische technieken aan de Academie van Beeldende Kunsten in Rotterdam en regelmatig exposeerde hij bij galeries in Rotterdam en Amsterdam. Ook op buitenlandse overzichten werd zijn grafiek tentoongesteld.

Hoewel zijn voorkeur uitging naar het tekenen en grafisch werken werd hem kort na zijn academie-opleiding in Rotterdam in het begin van de jaren zeventig tweemaal de koninklijke subsidie voor vrije schilderkunst toegekend. Zijn werk is inmiddels opgenomen in de collecties van Museum Boymans-van Beuningen en het Haags- en Arnhems Gemeentemuseum.

Steeds keert op Spermons tekeningen, grafiek en schilderijen de menselijke gestalte terug. Op zijn vroegere prenten stappen figuren uit een dicht weefsel van nerveuze lijntjes te voorschijn. Elk moment kunnen ze als een vreemde samenloop van krassen weer in hun identiek getekende achtergrond verdwijnen. Een achtergrond die er niet mocht zijn, want Spermon wilde illusies van ruimte of horizon uitbannen.

Later, op pastelgetinte schilderijen, verschijnen er net zo onnadrukkelijk twee of drie langgerekte figuren. Ze turen stram voor zich uit, lopen ernstig een helling op of staan op het punt de liefde te bedrijven. Deze anonieme passanten hebben alles en tegelijkertijd niets met elkaar te maken. Hun lot is hetzelfde, alleen de weifelende gang daar naartoe wijkt af.

Een opvallende kentering geven Spermons recente etsen en doeken te zien. Hij schilderde ineens mysterieuze vogels die op dode boomtakken gevangen zitten. De menselijke figuur had een metamorfose ondergaan. De breekbaren van toen zijn uitgegroeid tot logge, kolossale wezens, fabrieken van slagaders en ledematen, neergezet in heftig rood en blauw en groen. Ze zweven niet langer als een mistflard; stevig verankerd aan de grond torsen ze zichzelf mee.

Ik heb me wel eens afgevraagd of Kees Spermon in die onwankelbare personen, moe maar onvermoeibaar, sterk en kwetsbaar, niet zichzelf portretteerde. Menige jonge kunstenaar in Rotterdam, die aan hem zijn grafische vaardigheden dankt, zal hem nu als zodanig herinneren. Een deskundige en integere autoriteit, zonder autoritaire trekjes en zonder veel woorden. Voor elk grafisch probleem kon je bij hem terecht. Noodlottige technische fouten wist hij zo te relativeren dat zijn studenten er niet over peinsden om de brui te geven aan dat arbeidsintensieve vak in dat altijd volle, naar inkten en zuren stinkende lokaal. Dat hij ook nog goed kon luisteren, oog had voor persoonlijke hindernissen en elk experiment toejuichte maakte hem tot een voorbeeldig leermeester.

Een kleine serie etsen is tot begin november te zien bij galerie Clement/Printshop in Amsterdam.

    • Marianne Vermeijden