Geen doorbraak conflict VS en EG over handel

BRUSSEL, 26 OKT. De Verenigde Staten en de EG hebben nog steeds geen doorbraak bereikt in hun handelsconflict over landbouw. “De onderhandelingen gaan gewoon door”, aldus een woordvoerder van de Europese Commissie vanochtend in Brussel.

Mogelijk zullen EG-commissaris MacSharry en de Amerikaanse landbouwminister Madigan elkaar aanstaande woensdag in New York ontmoeten voor wat een afrondend gesprek moet worden voor het bereiken van een akkoord in de onderhandelingen in het kader van de GATT (Algemene overeenkomst over tarieven en handel). Maar zo'n gesprek heeft alleen zin als eerder overeengekomen zaken niet opnieuw ter discussie komen te staan, aldus een woordvoerder van Madigan. De Amerikanen verwijten de EG dat ze vorige week zou zijn teruggekomen op eerder ingenomen posities.

Ook de woordvoerder van de Commissie stelt dat het nog niet zeker is dat MacSharry en Madigan opnieuw om de tafel gaan zitten. “Zo'n ontmoeting kan er alleen komen als er de komende dagen geen brokken meer vallen”. Ambtenaren van de Commissie zeiden vrijdagavond dat dit weekeinde een bilaterale overeenkomst moest worden bereikt tussen de EG en de VS. Alleen dan zou er uitzicht blijven bestaan op een wereldwijd handelsakkoord. Maar die doelstelling blijkt “te ambitieus” te zijn geweest, aldus de woordvoerder van de Commissie. MacSharry en Madigan hebben elkaar telefonisch gesproken maar dat heeft nog niet geleid tot een akkoord.

Frankrijk heeft de afgelopen weken grote druk uitgeoefend op de Europese Commissie om geen toezeggingen te doen aan de VS, tot woede van de Britse premier Major die de EG momenteel voorzit. Maar gisteren zei de Duitse minister van landbouw Kiechle dat de Bondsrepubliek Frankrijk steunt. Vanmiddag zouden de twaalf EG-ministers van landbouw elkaar in Luxemburg ontmoeten. Commissaris MacSharry zal verslag doen van de stand van zaken in de onderhandelingen met de Amerikanen. Met grote belangstelling wordt ook uitgekeken naar de verklaringen van de Franse minister Soissin. Volgens waarnemers zal in Luxemburg duidelijk worden hoeveel speelruimte MacSharry krijgt om alsnog tot een vergelijk te komen met de Amerikanen.

In het verlengde van de kritiek op de Franse bemoeienis met de onderhandelingen ligt de kritiek op de houding van voorzitter Delors van de Europese Commissie. Die werd afgelopen vrijdag onverbloemd verwoord door de Britse minister Heseltine van handel met de opmerking dat Delors zijn sympathie voor Frankrijk terzijde moet leggen, en dat hij in het belang van alle Europeanen de totstandkoming van een akkoord moet bevorderen. Afgelopen weekeinde sloot minister Van den Broek van buitenlandse zaken zich bij die kritiek aan. Voor de radio zei Van den Broek dat Delors zijn verantwoordelijkheid moet nemen en zich niet moet laten afleiden door politieke nevenargumenten. Volgens Van de Broek hebben de VS voldoende openingen hebben gemaakt om tot een akkoord te komen.

Ambtenaren in Brussel bevestigen dat er bij de commissarissen Andriessen (handelsbetrekkingen) en MacSharry - die namens de EG de onderhandelingen met de VS voeren - wrevel bestaat over de opstelling van Delors. “Het is juist dat Delors zijn nek niet erg ver heeft uitgestoken om een akkoord tot stand te brengen. Hij zit natuurlijk ook in een moeilijke situatie als voorzitter van de Commissie met ambities voor het presidentschap in Frankrijk. Als hij zich constructief opstelt, komt dat in de ogen van de Franse boeren neer op een knieval voor de Amerikanen”, zegt een ambtenaar.

Delors wordt ook verweten dat hij de onderhandelaars Andriessen en MacSharry voor de voeten loopt. Twee weken geleden zei hij dat de EG en de VS nog ver waren verwijderd van een akkoord, terwijl Andriessen en MacSharry op dat moment juist het tegendeel beweerden. Afgelopen vrijdag deed zich een soortgelijke situatie voor, toen Delors in Parijs verklaarde dat de voorwaarden nog niet vervuld zijn voor een “evenwichtig” akkoord in de GATT. Die uitspraak deed hij zonder daarover enig overleg te hebben gevoerd met Andriessen of MacSharry, bevestigen ambtenaren.

De Britse Sunday Telegraph berichtte gisteren dat Delors en de democratische presidentskandidaat Bill Clinton in het geheim met elkaar overeen waren gekomen om in ieder geval geen handelsakkoord te sluiten vóór 3 november, de dag van de Amerikaanse verkiezingen. Clinton ontkende en een woordvoerder van Delors betitelde de bewering in de Sunday Telegraph vanochtend als pure “dwaasheid”.

    • Wim Brummelman