Disconto-verlaging bevestigt positief sentiment

ROTTERDAM, 26 OKT. Voor de tweede keer in ruim een maand heeft De Nederlandsche Bank verruimende maatregelen genomen, die verder lijken te gaan dan de maatregelen van de Bundesbank. Na de extra discontoverlaging in september werd vorige week een aanpassing van het Duitse interventietarief overtroefd met een heuse verlaging van alle officiële tarieven.

Hiermee wordt bevestigd dat binnen de Europese obligatiemarkten, toch al in een goede stemming verkerend, de Nederlandse markt er bijzonder goed voor staat. Met het relatief laag uitgevallen geldgroeicijfer (+9,1 pct in september) in de ene hand en een sterke D-mark in de andere, durfde de Bundesbank vorige week een, zij het bescheiden, renteverlaging aan te kondigen. De rente op repurchase tenders (repo-rate) werd met 15 basispunten verlaagd naar 8,75 procent.

Gezien de sterkte van de gulden kon het Frederiksplein gemakkelijk volgen. Maar, omdat de speciale beleningsrente, het Nederlandse equivalent van de repo-rate, vlak boven de voorschotrente stond, moest deze laatste eerst verlaagd worden.

Bovendien is de verlaging van de Duitse repo-rate belangrijker dan men op het eerste gezicht zou zeggen. Nu de trend in de Duitse korte rente niet langer stijgend is, speelt de Lombard-rate, in praktijk een plafond op de korte rente, niet zo'n cruciale rol meer als voorheen en heeft de rol van de repo-rate aan gewicht gewonnen. Hieruit blijkt dan meteen dat het DNB-beleid nog steeds in belangrijke mate wordt bepaald door de Bundesbank. Duitsland verlaagt de tarieven en DNB volgt op de voet. Overigens was de onafhankelijke disconto-verlaging in september ook meer "gedwongen' dan "onafhankelijk'. De gulden lag toen boven in het EMS en door de verplichte interventies tegen het pond werden er teveel guldens in het monetaire systeem gepompt.

Wel vertellen de gebeurtenissen van de afgelopen tijd ons natuurlijk dat Nederland het relatief bijzonder goed doet. Het enige dat vorige week in bescheiden mate roet in het eten gooide was de relatief geringe omvang van de Duitse rentedaling. Blijkbaar wil de Bundesbank het spelletje van snelle en grote renteverlagingen niet meespelen. En daar hadden de beleggers eigenlijk wel op gehoopt.

Internationale obligatiemarkten

Of de verlaging van de Duitse beleningsrente nu wel of niet een voorbode is van een nieuwe discontoverlaging, de meeste Europese kapitaalmarkten hebben vorige week wederomeen rentedaling laten zien. In navolging van de Duitse renteverlaging hebben vorige week naast Nederland ook België en Oostenrijk, landen die hun monetaire beleid eveneens in belangrijke mate op dat van Duitsland hebben afgestemd, de discontotarieven met een kwart procentpunt verlaagd. In Frankrijk werd afgelopen vrijdag door de monetaire autoriteiten een renteverlaging in het vooruitzicht gesteld. Het beeld dat zich daarbij steeds meer opdringt is dat nu in Europa de recessietendensen sterker worden, de kans op cq. de noodzaak van een verdere verruiming van het monetaire beleid in de diverse landen toeneemt. Het positieve renteklimaat heeft inmiddels ook geleid tot enige ontspanning aan het valutafront. Zo heeft de Italiaanse lire zich de afgelopen tijd redelijk staande gehouden. Nadat het parlement instemde met een tweede regeringsvoorstel om het uit de hand gelopen begrotingstekort terug te dringen, kon de centrale bank van Italië dan ook het disconto met één procentpunt verlagen van 15 naar 14 procent.

De Spaanse peseta bijvoorbeeld moet nog steeds worden ondersteund door relatief hoge rentetarieven en een aantal tijdelijke restricties inzake het beleggen in peseta's door niet-ingezetenen. De Spaanse minister van Financiën sloot niet uit dat indien een nieuwe algehele herschikking in het EMS zou plaatsvinden de peseta wederom zou kunnen devalueren.

In tegenstelling tot de rest van Europa is het rentebeeld in het Verenigd Koninkrijk onzeker: tegenstrijdig lijkende uitspraken van Major en Lamont over het verder te voeren economische beleid, de herstructureringen in de kolenmijnsector en tenslotte de aanstaande Britse ratificatieprocedure inzake het verdrag van Maastricht, worden door de financiële markten afgestraft met lagere koersen voor de giltmarkt en het pond sterling.

Waar in Europa de rente alleen nog maar omlaag lijkt te kunnen, is in de Verenigde Staten en in Japan sprake van een aarzelende rente-ontwikkeling. De Treasurymarkt was vorige week terughoudend gestemd, in afwachting van de auctions van deze week (voor in totaal 25 miljard dollar), en in reactie op de mogelijke consequenties van de fiscaal-economische stimuleringsplannen van de Democratische presidentskandidaat Clinton. In beide landen slaat de renteweegschaal iets door naar een nieuwe discontoverlaging, maar wanneer en hoeveel blijft vooralsnog onduidelijk.

Bron: Institute for Research and Investment Services, Joint Venture Rabobank en Robeco Groep