Gedoogruimte druggebruikers Pauluskerk voorlopig dicht

ROTTERDAM, 23 OKT. Dominee Hans Visser maakte gisteren bekend de gedoogruimte voor harddruggebruikers in de Rotterdamse Pauluskerk voorlopig te sluiten. Over twee maanden volgt heropening, met als het aan de dominee ligt enkele vernieuwingen. Zoals een officiële huisdealer in "wit en bruin': “wij stellen dan de prijs vast en keuren regelmatig de kwaliteit van het koopwaar.”

Rotterdam heeft zich, niet in de laatste plaats door de activiteiten van Visser, ontwikkeld tot de meest junkie-vriendelijke stad in Nederland. Begin september kondigde de politie aan dat Rotterdam experimenteel heroïne wilde verstrekken aan problematische verslaafden. Burgemeester Peper en wethouder Henderson (sociale zaken) vielen de politie bij, maar na felle tegenstand uit Den Haag en uit de hulpverlenerswereld zijn de plannen voorlopig op een laag pitje gezet. Met zijn voorstel voor instelling van een "huisdealer' neemt Visser opnieuw het voortouw in de discussie over gereguleerde verstrekking aan zwaar verslaafden.

Dominee Visser geeft leiding aan de Pauluskerk, waar elke randgroep welkom is en waar in de kelder sinds twee jaar handel en gebruik van hard drugs wordt gedoogd. Ook het opvangcentrum voor verslaafden Perron 0, naast het Centraal Station Rotterdam, valt onder zijn verantwoordelijkheid. Deze zomer kwam Perron 0 in het nieuws toen mariniers een poging deden het terrein "schoon te vegen'.

In een recent discussiestuk dat onder medewerkers circuleert, is Visser echter somber gestemd over de toekomst van de Pauluskerk en Perron 0. Visser is van mening dat de gedoogzones “een doodlopende weg zijn.” De drugsscene wordt onbeheersbaar; vooral door toename van het cocaïne-gebruik en poly-gebruik (simultaan gebruik van heroïne, cocaïne, amfitamine, valium, alcohol en hasj) is het consumptiepatroon dwangmatiger geworden en is de agressie toegenomen.

De Junkiebond, die vroeger als aanspreekpunt diende, is ingezakt. De toevloed van illegale Noordafrikanen komt de sfeer in de drugsscene niet ten goede. Ook op Perron 0 zijn er fricties tussen de Surinamers, de traditionele heersers van de straathandel, en de Noordafrikaanse nieuwkomers die hun deel van de markt opeisen. Visser: “Nu willen de heren weer ieder een eigen keet op Perron 0. Maar daar beginnen we niet aan.”

Visser constateert dat, door onvoldoende navolging van het Nederlandse drugbeleid in Europa, de zuigkracht van zijn projecten op drugtoeristen te groot wordt. Vanaf de Belgische grens is richting Rotterdam een netwerk van opdringerige "drugrunners' ontstaan, die drugtoeristen de weg naar de drugpanden wijzen. Ze zijn actief op de afritten van snelwegen, in de binnenstad en op de perrons van Rotterdam CS.

Uit de drughulpverlening komen geen nieuwe initiatieven meer, aldus Visser. “Ze verstrekken plichtmatig methadon en feliciteren zichzelf met het vooruitstrevende Nederlandse beleid.” Ook de verslechterde relatie met de omwonenden sinds de mislukte "schoonveegactie' van de mariniers baart Visser zorgen: “Je voelt dat het punt nadert dat ze hier met honkbalknuppels binnenlopen.”

Het besluit de Pauluskerk twee maanden voor drugverslaafden te sluiten, is vooral ingegeven door de intrede van niet-verslaafde, overwegend Noordafrikaanse dealers. Vrijwilligers worden steeds vaker bedreigd. “Ik ben de patron, dus als ik er langsloop is iedereen heel aardig. Maar ze parasiteren op mijn gebruikers, zijn niet-verslaafd, dus sterker dan de gebruikende dealers, en trekken gemakkelijk een mes. Op deze manier wordt ik onderdeel van de drugwereld en de Pauluskerk een gewoon drugpand.”

Visser heeft een aantal oplossing. In de toekomst wil hij cocaïnegebruik in de kerk verbieden, al heeft hij nog geen idee hoe dat te realiseren is. Er zou een pasjesregeling moeten komen voor vaste bezoekers. Maar het meest verstrekkend is het idee een eigen huisdealer in hard drugs aan te stellen. Overigens zijn ook in de huidige situatie "getolereerde' dealers actief binnen de Pauluskerk.

Th. Brekelmans, hoofd van districtbureau Eendrachtsplein waaronder de gedoogzones vallen, wijst het plan voor een huisdealer resoluut van de hand. “Met vriendelijke prijzen en een goede kwaliteit zal dat een sterke aanzuigende werking uitoefenen.” Los daarvan vreest hij confrontaties met de straathandel, waar de concurrentie momenteel toch al scherp is door de ruime beschikbaarheid van hard drugs. Een woordvoerster voor wethouder Henderson (sociale zaken), die zelf op vakantie is, wijst erop dat het voorstel juridisch gezien onhaalbaar is: “Maar dat geldt ook voor de gebruiksruimte voor verslaafden in de Pauluskerk, die toch al twee jaar wordt getolereerd.”

    • Coen van Zwol