10.000 Maniacs 10.000 Maniacs: Our Time In Eden ...

10.000 Maniacs 10.000 Maniacs: Our Time In Eden (Elektra 7559 61385)

Kenny Garrett Kenny Garrett: Black Hope (Warner Bros 9362-45017-2). Distributie: Warner Music. Garrett treedt za 31 okt met zijn sextet op tijdens het Jazz Mecca in Maastricht.

Barbara Dennerlein Barbara Dennerlein: That's Me. (ENJA-7043-2). Distributie: Dureco.

Orkest 18de eeuw Galaconcert: Philips 434 135-2; Haydn: Philips 434077-2; Mozart: Philips 432997-2; Beethoven: Philips 434987-2

Josephine Josephine, the musical. Mercury 512 659-2

Purper Purper: ...en dat is negen! Quintessence QS 900.901-2

10.000 Maniacs

Geen groepsnaam in de popmuziek werd zo ongelukkig gekozen als die van 10.000 Maniacs, een verre van maniakaal vijftal dat excelleert in een lieflijk soort folkrock. De groep van zangeres Natalie Merchant wordt vaak in een adem genoemd met R.E.M., vooral wegens de emotionele diepgang die bij beiden voorop staat. Enerzijds weerspiegelt Our Time In Eden de landelijke rust van de omgeving van het legendarische plaatsje Woodstock, waar dit zesde Maniacs-album werd opgenomen. Anderzijds gebruikt Merchant haar oorstrelende liedjes als een zeepkist, die zij beklimt om allerlei klemmende zaken aan de orde te stellen. Haar warme en zalvende toon is bedrieglijk in het met fagot opgeluisterde "I'm Not The Man'. In feite gaat het hier om een felle aanklacht tegen de doodstraf, naar aanleiding van een waar gebeurde executie van een onschuldig ter dood veroordeelde. We voelen ons misschien wel prettig in ons aardse paradijs, oppert de zangeres in de titelsong "Eden', maar de klok tikt door en onze tijd is beperkt. Juist als de donkere wolken zich samenpakken, zorgt James Browns blazerssectie The JB Horns voor enkele opgeruimde soul-accenten. Op de beste momenten borduurt Our Time In Eden voort op de ongekunstelde folkrock van Fairport Convention, vooral wanneer de cello's en violen aanzwellen en de elektrische gitaren zwijgen. Het computertijdperk mag onopgemerkt aan 10.000 Maniacs voorbij trekken - dit is muziek met het hart op de juiste plaats.

10.000 Maniacs: Our Time In Eden (Elektra 7559 61385)

JAN VOLLAARD

Kenny Garrett

Altsaxofonist Kenny Garrett (32) kreeg buiten de enge jazzkringen vooral bekendheid door zijn spel in de laatste band van Miles Davis. De Maestro gaf de band zijn naam maar Garrett deed als blazer het zware werk, solo's van een kwartier waren geen uitzondering. Dat Garrett "ondanks' Davis een "echte' jazzmusicus is gebleven, bleek al in 1990, toen zijn cd African Exchange Student (Atlantic) werd uitgebracht. Stevige swing in de bebop-traditie leek zijn fort; van funk of pop was weinig te bespeuren. In dat opzicht brengt Black Hope geen nieuws, het meest overtuigt Garrett in rechtlijnige stukken waarin noch arrangementen, noch hitgevoelige producers hem in de weg zitten. "Computer "G' ' is zo'n voorbeeld: samen met "jazzsaxofonist van het jaar' Joe Henderson stoomt hij door, tien minuten lang. Ook "Jackie & The Bean Stalk' met stuwend baswerk van Charnett Moffett is voortreffelijk. Alle twaalf stukken op deze cd zijn van Garrett behalve het slotstuk "Bye Bye Blackbird', toevallig of niet een favoriete compositie van wijlen Miles Davis, dat wil zeggen de Davis van de jaren zestig. Garrett speelt het stuk, beginnend met een stop chorus, razendsnel, alsof hij iedereen duidelijk wil maken dat hij zijn leergeld heeft betaald. Het a capella gespeelde toegiftje "Last Sax' (1:34) laat horen waar het volgens saxofonist Kenny Garrett allemaal vandaan komt: de blues.

Kenny Garrett: Black Hope (Warner Bros 9362-45017-2). Distributie: Warner Music. Garrett treedt za 31 okt met zijn sextet op tijdens het Jazz Mecca in Maastricht.

FRANS VAN LEEUWEN

Barbara Dennerlein

Vaste bezoekers van het North Sea Jazz Festival zullen Barbara Dennerlein kennen. Dat er aan deze uit München afkomstige hammond-organiste muzikaal gezien niets Duits kleeft, wordt andermaal bewezen door That's Me waarop ze te horen is in een all American gezelschap met o.a. trombonist Ray Anderson. Opgewekte, ouderwetse swing voert de boventoon met name in het titelstuk en in "Grandfather's Funk'. Dat Dennerlein niet echt van gisteren is, bewijzen de rockbeat in "Downtown N.Y', en het langzame "Love Affair', dat o.a. door de bijdrage van saxofonist Bob Berg in de richting van fusion gaat. Alle stukken zijn van Dennerlein zelf, met uitzondering van "One for Miss D.' een aardige shuffle van Anderson, met stuwend drumwerk van Dennis Chambers. Dat in de negen stukken een bas niet wordt gemist is te danken aan het feit dat Dennerlein die zelf bespeelt; met de voetpedalen.

Barbara Dennerlein: That's Me. (ENJA-7043-2). Distributie: Dureco.

FRANS VAN LEEUWEN

Orkest 18de eeuw

Tien jaar bestaat nu het Orkest van de Achttiende Eeuw en de wereld van de klassieke muziek lijkt na 25 tournees met 425 concerten in 169 steden in vier werelddelen flink veranderd, een ontwikkeling waaraan Frans Brüggen en zijn orkest bestaande uit musici uit 18 landen fors hebben bijgedragen. Het streven naar "authenticiteit', aanvankelijk de vaak bespotte marge, is nu een weidverbreid aanvaard principe. Maar tegelijkertijd is die "authenticiteit' door de uitvinders ervan ook gerelativeerd: absolute zekerheid over hoe muziek vroeger klonk bestaat niet en onze ideeën daarover zijn immers vooral een weerspiegeling van deze tijd.

De gevestigde praktijk van de op moderne instrumenten spelende symfonische orkesten is sterk beïnvloed door de "authenticiteit' en een aantal voormannen daarvan heeft zich door bij voorbeeld het Concertgebouworkest als dirigent laten binnenhalen: Harnoncourt, Brüggen - zelfs Ton Koopman, die van zijn strenge oude geloof lijkt te zijn afgevallen. Het tienjarig bestaan van het Orkest van de Achttiende Eeuw wordt gevierd met het uitbrengen van een cd die werd gemaakt van een Gala-concert waarbij alle toegiften nog eens in chronologische volgorde werden gespeeld: van Bach tot Bach met daartussen stukjes Scheidt, Rameau, Gluck, Haydn, Mozart, Beethoven, Rossini, Schubert en Mendelssohn.

Philips heeft ook drie andere cd's van het Orkest van de Achttiende Eeuw uitgebracht, alle vorig jaar opgenomen met Weense klassieke muziek: Haydn (symfonieën 99 en 102); Mozart (Haffner-serenade met vioolsoli van Lucy van Dael) en Beethoven (ouvertures Egmont en Coriolan en de Vijfde symfonie). Deze uitgaven zijn eigentijdse muziekhistorie.

Galaconcert: Philips 434 135-2; Haydn: Philips 434077-2; Mozart: Philips 432997-2; Beethoven: Philips 434987-2

KASPER JANSEN

Josephine

Omdat het Metropole-orkest de gezamenlijke omroep toebehoort, wordt het niet vaak ingeschakeld voor plaatopnamen die geen enkel omroepdoel dienen. Dat is jammer, zo blijkt uit de pas verschenen cd met nummers uit de aan Josephine Baker gewijde musical Josephine. Dankzij het feit dat de NCRV dit jaar geen gebruik maakte van de haar toebedeelde Metropole-beurten en bereid was die ter beschikking te stellen van een 'buitenproducent', kon het vaardige, door veel electronica opgepepte combo uit de theatervoorstelling worden vervangen door de veel vollere klank van een voltallig orkest. In de arrangementen van Dolf de Vries en Henk Meutgeert klinkt het beurtelings symfonisch en swingend, zonder in de valkuil van de overgecultiveerde levenloosheid te vallen.

Josephine is ook op de plaat een respectabele, aanstekelijke produktie met een gevarieerd repertoire, van het intens droevige Weary (behendig gebruikt om drie solisten elk hun eigen verhaal te laten vertellen) tot en met het opzwepende Esto es felicidad. In het theater werd mijn blik op hoofdrolspeelster Cheryl Howard enigzins vertroebeld door de onvermijdelijke vergelijking met Josephine Baker, maar hier blijkt pas goed met hoeveel theatrale dramatiek ze de songs ten gehore brengt. Haar stem heeft alle gepaste aplomb in Everybody loves my baby en alle vereiste pathetiek in Come light the candles. Alleen in de Franstalige nummers ontbreekt, waarschijnlijk door de taalbarriere, de finesse van de echte Josephine. En op gezette tijden barst het Metropole-orkest ter verhoging van de feestvreugde los in duizend violen.

Josephine, the musical. Mercury 512 659-2

HENK VAN GELDER Purper

Na een aantal stuurloze jaren in telkens wisselende samenstellingen vond de cabaretgroep Purper vorig seizoen opeens weer de vorm die duidelijk maakte wat er ooit zo overrompelend aan was: de som van de vier heren in rokkostuum die méér was dan de afzonderlijke delen. Geen wonder dat ...en dat is negen! dit seizoen op het repertoire is gebleven. De theaterregistratie die nu op cd is verschenen, geeft een aanstekelijk beeld van het vocale vertier dat Erik Breij, Frans Mulder, Alfred van den Heuvel en Hans van der Woude ten beste geven. Ze zijn op hun best in de unieke medleys die Breij met meesterhand samenstelt, zoals het openingsnummer (bestaande uit negen songs die met woorden als some where of some day of some one beginnen), de "Maria'-potpourri (van Gounod tot Bernstein, van Schubert tot Rogers & Hammerstein) en het hilarische, uit de Nederlandse volksliederenschat geputte "Labberdonia'.

Daarnaast schreven Mulder en Van der Woude fraai, vormvast cabaretrepertoire in de voetsporen van Guus Vleugel, waarvan het vileine "De sexuele fantasieën van de vrouw' en de meerstemmige hymne "Vergeet mij (en de mijnen) niet' mooie voorbeelden zijn. Erik Breij haalt daarbij soms complete orkesten uit zijn piano.

De ensemble-vorm is in het huidige cabaret vrijwel uitgestorven en Purper toont aan hoe jammer dat is. Een solist kan zichzelf nooit zo opjutten als deze vier heren elkander.

Purper: ...en dat is negen! Quintessence QS 900.901-2

HENK VAN GELDER

    • Jan Vollaard
    • Frans van Leeuwen
    • Kasper Jansen
    • Henk van Gelder