Moord bevestigt band tussen Rome en de mafia; Christen-democraat werd vermoord omdat hij de belangen van de mafia niet meer garandeerde

ROME, 22 OKT. In een zeldzame juridische bevestiging van de banden tussen de Siciliaanse mafia en de nationale politiek heeft de justitie in Palermo gezegd dat de christen-democraat Salvo Lima in het voorjaar is vermoord omdat hij na jaren van bemiddeling niet meer de belangen van de mafia behartigde.

Het nieuws is als een bom ingeslagen omdat nooit eerder zo duidelijk de banden tussen de landelijke politiek en de mafia zijn blootgelegd in een justitieel onderzoek. De aanklacht van de Palermitaanse rechters vergroot de crisis binnen de christen-democratische partij: Lima was op Sicilië de rechterhand van ex-premier Giulio Andreotti en hij heeft steeds het vertrouwen gekregen van de partij, hoewel hij al jaren omstreden was.

Tot nu toe hebben pentiti, spijtoptanten van de mafia die besluiten samen te werken met justitie, steeds geaarzeld om te vertellen wat zij wisten over de banden tussen mafia en politiek. Tommaso Buscetta, de eerste belangrijke spijtoptant, heeft steeds gezegd dat hij daarover pas iets zou zeggen als de staat liet zien werkelijk de mafia te willen bestrijden. Dat Buscetta nu is gaan praten wordt beschouwd als een enorme stap vooruit. Het is nog onduidelijk of Buscetta ook over andere vooraanstaande politici informatie heeft gegeven. De reconstructie van de aanslag op Lima is ook gebaseerd op de verklaringen van drie andere pentiti.

De justitie in Palermo heeft 24 arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen de mafialieders die ervan worden verdacht opdracht te hebben gegeven tot de moord op de 64-jarige Lima, in maart. Vijf van hen konden worden gearresteerd.

Buscetta heeft onthuld dat de vader van Lima lid was van de mafia, iets wat niet eerder bekend was. Lima zelf is volgens Buscetta nooit uomo d'onore geworden, maar heeft als burgemeester van Palermo, Kamerlid en Europarlementariër tientallen jaren lang gefungeerd als de schakel met Rome.

De moord op Lima was bedoeld als een waarschuwing. “Lima is vermoord omdat hij symbool was voor dat deel van het politieke systeem dat in de loop der jaren een vorm van vreedzaam samenleven heeft ontwikkeld met de mafia”, aldus het 140 pagina's tellende rapport van de Palermitaanse justitie.

De achtergrond van de moord is het maxiproces tegen de mafia. In 1987 resulteerde dat in de veroordeling van ruim driehonderd mafialeiders. Als "straf' daarvoor besloot de mafia in dat jaar een deel van de stemmen die zij controleert, over te brengen van de christen-democraten (DC) naar de socialisten.

Maar de banden met de DC en met Lima bleven bestaan. Lima moest ervoor zorgen dat de vonnissen in cassatie ongedaan werden gemaakt. Dat moest geen groot probleem zijn, want de sectie strafzaken van het hof werd geleid door rechter Corrado Carnevale, die al veel vonnissen tegen mafiosi had vernietigd.

Voor alle zekerheid werd in juli vorig jaar rechter Antonino Scopelliti vermoord, de procureur bij het proces in cassatie. Maar zijn plaats werd ingenomen door een andere vastberaden magistraat, Vito D'Ambrosio, en bovendien werd Carnevale de exclusiviteit in strafzaken ontnomen, waardoor een andere rechter uitspraak deed in deze zaak. Op 30 januari van dit jaar werd het vonnis uit 1987 in grote lijnen bevestigd.

Vlak daarna heeft de mafia het doodvonnis tegen Lima uitgesproken “omdat Lima de belangen van de mafia niet meer garandeerde”, zo heeft Gaspare Mutolo verteld, ex-chauffeur van de belangrijkste mafiabaas, Totò Riina. Om haar macht en woede te laten zien heeft de mafia na Lima de rechters Giovanni Falcone en Paolo Borsellino vermoord, en vorige maand Ignazio Salvo, een goede vriend van Lima en als verantwoordelijke voor de belastinginning in Sicilië een andere belangrijke schakel tussen mafia en politiek.

De moorden worden gezien als een teken dat de relatie tussen mafia en politiek aan het veranderen is. De Corleonesi, de machtigste mafiabende, wil niet meer onderhandelen met politici, maar bevelen geven. De ruilhandel, stemmen tegen bescherming en andere gunsten, is vervangen door orders, en wie niet luistert wordt vermoord.

Oud-premier Andreotti heeft steeds Lima verdedigd en bleef dat ook gisteren doen. Volgens Andreotti is Lima vermoord omdat hij had besloten zich tegen de mafia te keren.