John Block: een turbulente carrière in de luchtvaart

John Block, Mijn verhaal. Uitgeverij Balans, ISBN 90 5018 175 9 (24,50 gulden).

Flamboyant, explosief, ambitieus, eigenwijs: zonder turbulentie is het leven van luchtvaartpionier John Block niet verlopen. "Je telt pas mee', zeggen Nederlandse piloten, "als je twee keer door hem op staande voet bent ontslagen'.

Johan Nicolaas Block (Amsterdam, 1929) solliciteert kort na de Tweede Wereldoorlog naar de functie van radiotelegrafist bij het bedrijf dat later zijn aartsvijand zal worden, KLM. Hij wordt afgewezen. Eenmaal opgeroepen voor dienst kan Block zijn luchtvaartpassie alsnog uitleven. Hij haalt het groot militair brevet, vliegt "gierend van de lol' onder de Moerdijkbrug door en neemt na dergelijke "stunten en kunstvluchten' bedroefd "afscheid van heel wat makkers'.

Na het afzwaaien komt Block terecht bij Holland Radio, een elite-onderdeel van de PTT. In zijn vrije tijd verwerft hij het brevet voor de burgerluchtvaart. Bij het Nederlands Luchtreclamebedrijf van Martin Schröder kan hij aan de slag als sleper. Later is hij als rechterhand van zijn baas betrokken bij de oprichting van Martinair en pioniert hij mee in de sector vliegvakanties. Gefrustreerd door de one man show van Schröder - "Ik voelde me tekort gedaan - stapt hij in '65 op.

Block koopt de slapende luchtvaartmaatschappij Transavia,

die onder zijn bewind uitgroeit tot "Neerlands grootste vakantievervoerder in de lucht'. Halverwege de jaren zeventig keert hij het bedrijf de rug toe, na een reeks conflicten met de onder druk van grootaandeelhouder KNSM tot directievoorzitter benoemde Pieter Hanrath. "Een drama, die man. (...) Wanneer er iemand komt binnenstappen die er geen kaas van gegeten heeft, de leiding naar zich toe trekt en zelfs toegeeft dat zijn luchtvaartkennis zich beperkt tot de inhoud van het tijdschrift Flight International, is dat een ramp voor zijn omgeving en levensgevaarlijk voor de onderneming.'

In 1985 begint Block zijn derde en laatste maatschappij. Air Holland boekt in de beginfase succes (forse winsten, publieksonderscheidingen), maar gaat in de herfst van '91 ten onder. De oprichter publiceert deze week een boek waarin hij zijn versie van het Air Holland-echec geeft en de Nederlandse luchtvaartbusiness van binnenuit doorlicht. "Geen vak voor kleine jongens', schrijft "Soldaat van Oranje' Erik Hazelhoff Roelfzema in het voorwoord van Mijn verhaal, het door journalist Maarten Westermann genoteerde relaas van John Block. "De mannen die de hoofdrollen spelen (...) waren te jong voor de Tweede Wereldoorlog en je krijgt de indruk dat ze hier hun schade inhalen.'