Greenpeace: Rusland derde-wereldland

ROTTERDAM, 22 OKT. “Gewoon belachelijk, totaal over the top”, zo noemt kapitein A. Kuiken van het gisteren vrijgelaten Greenpeace-schip Solo de reactie van de Russische autoriteiten op de gestrande milieu-actie in de Karazee bij Nova Zembla. Nadat de Solo gistermiddag de militaire haven Toeva Goeba bij Moermansk onder escorte had verlaten, werd voor het eerst sinds tien dagen het radiocontact met de buitenwereld hersteld. De sateliettelefoon stond gisteravond roodgloeiend. “Belachelijk”, herhaalt de kapitein kwaad. “Een schip onder Nederlandse vlag is geënterd in internationale wateren, beschoten in internationale wateren en zeker voor een ton beschadigd in internationale wateren. Rusland is een derde-wereldland. Het enige wat ze over hebben, zijn hun grenzen en hun militaire macht en hun trots gebiedt hen die met overdreven vlijt te verdedigen.”

De Solo, die begin oktober met medewerking van de locale autoriteiten in de haven van Moermansk een drukbezochte open dag organiseerde, met informatie over het "nucleaire kerkhof' bij Nova Zembla, koerste 10 oktober naar de Karazee ten oosten van Nova Zembla, waar volgens de milieuorganisatie 12 kernreactoren van kernonderzeeërs en ander radioactief afval zijn gedumpt. Voordat een rubberbootje met vijf bemanningsleden had kunnen beginnen met het nemen van waterproeven, werd de Solo op 12 oktober na drie waarschuwingsschoten door het kustwachtschip De Oeral geënterd. “De commandant van het schip was toen al zo hysterisch dat het verstandiger leek er een punt achter te zetten”, aldus Kuiken. “Ze beschuldigden ons nota bene van schending van de mensenrechten.” Militairen bezetten het schip, de radiohut werd verzegeld. Toen kapitein Kuiken weigerde naar Moermansk te varen, nam De Oeral het schip op sleeptouw. In Moermansk is Kuiken drie dagen lang verhoord door een speciale onderzoekscommissie. Van spionage is de kapitein van de Solo niet beschuldigd. “Uiteindelijk hadden ze niet meer tegen ons in te brengen dan schending van de territoriale wateren. Wij zijn daarover niet eens met ze in discussie gegaan. Als ze even hadden gewacht, hadden ze ons inderdaad in territoriale wateren kunnen arresteren. We hebben onze plannen van tevoren kenbaar gemaakt. Die eerlijkheid overviel hen duidelijk. Dat zijn ze niet gewend.”

Een woordvoerder van de Russische kustwacht verklaarde tegenover persbureau ITAR-Tass dat de Solo is vrijgegeven omdat “de kustwacht illegaal onderzoek in de Russische territoriale wateren heeft weten te voorkomen”. Na een korte stop in het Noorse Vardö om een paar bemanningsleden met haast van boord te laten, vaart de Solo door naar Nederland, waar Kuiken volgende week woensdag hoopt aan te komen.