Gegoochel met hormonen

ALS DE PLAGEN van Egypte komen er eens in de zoveel jaar vleesschandalen aan het licht. Boeren spuiten hun vee in met synthetische hormonen waardoor het eerder slachtrijp is. Of ze gebruiken andere verboden groeibevorderaars als clenbuterol. Het geldelijk gewin speelt daarbij de belangrijkste rol. Leveranciers van het spul moet men zoeken in de onderwereld. Met hetzelfde gemak houden ze zich bezig met illegale handel in wapens en drugs.

In België gaan deze lieden, zoals afgelopen dagen duidelijk werd, wel heel ver. Controleurs, die het vlees naspeuren op ongerechtigheden, worden geïntimideerd en zelfs beschoten. In West-Vlaanderen hebben deze overheidsdienaren daarom besloten naar een andere functie uit te kijken. Zo heeft de penose helemaal vrij spel, wat ook wel de bedoeling zal zijn, want de handel in de middelen is een miljoenenzaak. Helaas is er niets nieuws onder de zon. De tijden dat nieuwsgierige verslaggevers onder bedreiging van een riotgun van Belgische veemarkten werden gejaagd waar verboden groeibevorderaars open en bloot te koop werden aangeboden, liggen nog niet zo erg ver in het verleden.

STEEDS WEER wordt de vraag gesteld of met synthetische hormonen behandeld vlees schadelijk is voor de volksgezondheid. Daarover bestaat geen eensluidend wetenschappelijk oordeel. Maar de bonafide handel en de Europese autoriteiten nemen liever het zekere voor het onzekere, ook gezien de bekende afkeer van de consument van bewerkt vlees en het risico markten te verliezen.

De controle op de naleving van de voorschriften blijft intussen, gezien de voortdurende intimidatie, het heikele punt. Dat was al eerder het geval in de Nederlandse visserij-affaire en de inspecteurs zal dan ook een continue gewapende bescherming moeten worden geboden, willen zij hun werk kunnen doen. Anders blijven oproepen als van de socialistische Europarlementariër Woltjer om de controle waterdicht te maken vrome wensen. Zeker in België is de animo bij de keurmeesters na de bedreigingen gering geworden.

De cijfers over 1991 en over 1992 van het Nederlandse Rijksinstituut voor de keuring van Vee en Vlees (RVV) doen geloven dat het in Nederland met de hormonenfraude wel meevalt. Maar het departement van landbouw houdt wijselijk een slag om de arm door er op te wijzen dat de geringe omvang van de vondsten van ongeoorloofd behandeld vee en vlees nog niet wil zeggen dat er hier niet met hormonen wordt gewerkt. Nog vers in het geheugen ligt het vorige Belgische hormoonschandaal, in de jaren tachtig, toen van Nederlandse kant een beschuldigende vinger werd opgestoken en alras bekend werd dat ook hier dieren waren aangetroffen die met preparaten waren bewerkt. Bovendien is het de vraag of het onderzoek op de boerderijen afdoende is: vorig en dit jaar nam het RVV respectievelijk 4000 en 2600 urinemonsters, terwijl jaarlijks vele honderdduizenden stuks vee en tientallen miljoenen kilo's vlees worden verhandeld.

DE INVENTIVITEIT waarmee malafide boeren hun vee inspuiten ligt ver voor op de methoden die de controleurs ter beschikking staan. De injecties worden gegeven op plekken die bij de slacht in het afval verdwijnen: de uiers, rond de aars of in de poten. En men weet precies wanneer het spuiten moet worden beëindigd om alle sporen uit te wissen.

Boeren in de Europese Gemeenschap voeren ter rechtvaardiging van hun kwalijke praktijken aan dat in de Verenigde Staten het gebruik van hormonen wel is toegestaan. Maar dan verliezen zij uit het oog de schade die een kopersstaking in Europa hun bedrijfstak zou berokkenen. En dan zouden de goeden onder de kwaden lijden.