Britse schaker is tegen Svesjnikov als altijd onbewogen; Adams als eerste in halve finales

TILBURG, 22 OKT. Van de vier spelers die in de eerste partij van de kwartfinales van het Interpolis schaaktoernooi een comfortabele voorsprong genomen leken te hebben, slaagde uiteindelijk alleen Michael Adams erin het hoofd koel te houden. Onbewogen als altijd pareerde de twintigjarige Engelsman met de zwarte stukken de aanvalsgolfjes van Evgeny Svesjnikov. Hij kwalificeerde zich als eerste voor de halve finales.

De overige drie kwartfinalisten zullen zich moeten plaatsen in zenuwslopende barragepartijen, aangezien Gelfand, Smirin en Kamsky hun nederlaag uit de eerste partij wisten te wreken. Dat Boris Gelfand erin slaagde om zijn achterstand tegen Viktor Kortsjnoi uit te wissen werd niet als wereldschokkend ervaren. Anders lag dat bij Ilya Smirin, wiens kansen tegen Predrag Nikolic niet al te hoog werden ingeschat. En al helemaal anders lag dat bij Gata Kamsky, die Vassily Ivantsjoek zijn eerste nul moest bezorgen. Weinigen gaven de Amerikaanse kampioen een kans. Ivantsjoek speelde tot nu toe ijzersterk en verzamelde tegen een indrukwekkende gemiddelde tegenstand uit zeven partijen vijf en een half punt.

Kamsky bleef stoïcijns onder de druk en leverde een prestatie van formaat. Eigenlijk werd de partij al voor een groot deel beslist in de opening. Een opening waar een kleine voorgeschiedenis aan vast zat. Twee jaar geleden deelden Ivantsjoek en Kamsky de hoofdprijs in Tilburg. In de partij die hij toen met wit speelde kwam Kamsky heel gemakkelijk tot winst omdat Ivantsjoek in een weinig gangbare variant vreselijk verongelukte. Diens verklaring na afloop was opmerkelijk. Hij had Frans willen spelen, maar schoof om onverklaarbare redenen zijn e-pion door naar e5. Dit ontregelde hem dermate dat hij zonder slag of stoot verloor. Dit keer hield hij zijn hand onder controle en schoof zijn e-pion niet verder dan e6, maar veel gelukkiger werd hij er niet van. Zijn excuus was andermaal verrassend. 'Ik speel deze opening nog niet zo lang en voel de finesses nog niet goed aan.'

De weinig imponerende openingsbehandeling van Ivantsjoek deed niet veel af aan de kwaliteit van Kamsky's overwinning. Met vaste hand en zonder zich te overhaasten liet hij zien dat hij uit bijzonder hout is gesneden. Tegen Winants, Joesoepov en nu tegen Ivantsjoek begon hij met een nederlaag. Drie keer moest hij daarna winnen en drie keer won hij.

Nikolic onderging zijn verlies tegen Smirin gelaten. Het ontbreekt de Bosniër nog steeds aan een stabiele vorm. Wat hij op de ene dag met zorg opbouwt, laat hij een dag later net zo makkelijk weer in elkaar donderen. In de partijen met versneld tempo zal hij aan de Israeliër een harde dobber hebben. Smirin mag het dan een hele ervaring vinden om tegen beroemde topgrootmeesters als Nikolic te spelen, hard is hij ook. Om onduidelijke redenen weigerde hij net als een dag eerder met zijn tegenstander te analyseren na afloop.

Kortsjnoi zal ook voor de eerste keer aan de barrage moeten geloven. Tot nog toe heeft de Zwitser erg economisch gespeeld en zijn krachten mooi kunnen verdelen. Hij benadert het knock-out systeem dan ook met een bijzondere instelling. Toen hij enkele dagen geleden een korte remise speelde, werd hij door een arbiter gevraagd waarom hij niet nog iets geprobeerd had. Daarop antwoordde Korstjnoi met verbaasde blik: 'Hoezo, het toernooi duurt toch tot de 28ste?' Of er een vervolg inzit staat te bezien. In de beslissingspartijen met versneld speeltempo lijkt Gelfand in het voordeel te zijn. De Wit-Rus verwelkomde zijn overwinning als een grote opluchting. Wel gaf hij ruiterlijk toe dat Kortsjnoi hem in tijdnood de helpende hand had toegestoken met een pittige blunder.

Wit: Kamsky; zwart: Ivantsjoek

1.e2-e4 e7-e6 2.d2-d4 d7-d5 3.Pb1-c3 Pg8-f6 4.e4-e5 Pf6-d7 5.f2-f4 c7-c5 6.Pg1-f3 a7-a6 7.Lc1-e3 b7-b5 8.Dd1-d2 Lc8-b7 9.Lf1-d3 b5-b4 10.Pc3-d1 Pb8-c6 11.0-0 c5xd4 12.Pf3xd4 Lf8-e7 Aanvaardt een vrij perspectiefloze stand. Misschien was het verstandiger geweest om met 12...Lc5 en Db6 zoveel mogelijk stukken op d4 te ruilen en te berusten in een iets minder eindspel. 13.Tf1-f3! Het begin van een dreigende manoeuvre. 13...0-0 14.Tf3-h3 g7-g6 Als hij 14...h6? speelt wordt het paard op f2 spoedig geofferd op h6. 15.Pd1-f2 Pd7-c5 16.Pf2-g4 Eveneens kansrijk was 16.Pxc6 Lxc6 17.Lxc5 Lxc5 18.f5. Bijvoorbeeld: 18...Lxf2+! 19.Kxf2 Db6+ 20.Kg3 Dd4 21.Tf1 f6. 16...Pc5-e4?! Hierna komt hij slecht te staan, maar goede raad was duur. 17.Ld3xe4 d5xe4 18.Pd4xc6 Lb7xc6 19.Le3-d4 h7-h5 Een betere kans bood 19...f5!? 20.exf6 e.p. Lxf6 21.Pxf6 Txf6, hoewel de pion op b4 zwak blijft. 20.Pg4-f6+ Le7xf6 21.e5xf6 Dd8-d5 22.Dd2-e3! Tf8-d8 23.c2-c3 b4xc3 24.b2xc3 Dd5-f5 Niet fraai, maar de dreiging was f5 gevolgd door Dh6 en mat. 25.Th3-g3!

25...Td8xd4 Voorlopig het enige medicijn tegen 26.Tg5. 26.De3xd4 h5-h4 Iets als 26...Dxf4 27.Tf1 Dc7 28.Txg6+ was te erg. 27.Tg3-g5 Df5xf4 28.Tg5-c5 e6-e5!? 29.Dd4-f2! Heel sterk. Na 29.Dxe5 De3+ 30.Kh1 h3 of 29.Txe5 h3 kan zwart nog rommelen. 29...Lc6-d7 30.Df2xf4 e5xf4 31.Ta1-f1 f4-f3 32.g2xf3 Ld7-h3 33.Tf1-d1 Ta8-b8 34.Tc5-c4! Haalt het laatste tegenspel uit de stelling (34.fxe4 Tb2 35.Td3 Tb1+ 36.Kf2 Tb2+ 37.Ke3 Txh2). De toren gaat naar de h-lijn en bindt de zwarte toren aan de onderste rij. 34...e4xf3 35.Tc4xh4 Lh3-e6 36.Td1-d2 g6-g5 37.Th4-h5 g5-g4 38.Kg1-f2 Tb8-c8 39.Th5-h4 Tc8-b8 40.c3-c4 Tb8-c8 41.c4-c5 De opmars van de pion naar c7 gevolgd door Td8 is niet tegen te gaan. Zwart geeft het op.

    • Dirk Jan ten Geuzendam