Plastic engelen en "kerstnost' al volop in de etalages

ROTTERDAM, 21 OKT. Bij een bak vol plastic engelen staat een winkelende vrouw, met in haar ene hand een nep-dennetakje en in de andere een kerstkaars. Stomverbaasd was ze, toen ze zojuist ontdekte dat de "kerstversiermarkt' in de Amsterdamse Bijenkorf al is ingericht. “Het idee van kerst staat nog ver van me af”, zegt ze. “Ik ben helemaal niet in de stemming, maar ik heb vast wat kerstinkopen gedaan om ze thuis te verrassen.”

Kerst is uitzonderlijk vroeg ingetreden dit jaar. Niet alleen de Bijenkorf, ook andere warenhuizen als de Hema en V&D hebben de kerstkaarten, -slingers en -ballen al op de schappen uitgestald. “Vooral de lampjes doen het goed”, weet een verkoopster van de Hema.

In etalage-centrum Beekwilder, waar winkeliers hun decoratiemateriaal kunnen kopen, moet Sinterklaas dit jaar genoegen nemen met een bescheiden hoekje achteraf, terwijl de showroom vol staat met kerstartikelen. “Vroeger waren de winkels eerst gedecoreerd met Sinterklaas-attributen en transformeerde heel Nederland in één nacht naar de kerstsfeer”, zegt verkoopleider R. Wassenaar. “Nu slaan steeds meer winkeliers Sinterklaas over.”

Het eenvoudige boom-bal-piek heeft afgedaan als decoratiemateriaal, legt de verkoopleider uit. “Er zijn nu verschillende, internationale trends te onderscheiden. De Angelsaksische stijl met veel rood en groen is al een paar jaar in. Verder is er de ecologische trend, met natuurlijke materialen in aardetinten en als "tegentrend' zie je hard, glimmend plastic in de kleuren wit en zilver. Nieuw is de "kerstnost'-stijl, met veel kleuren en nep-edelstenen, geïnspireerd op de Nevski-prospekt in Sint Petersburg.”

De kerstman blijkt hard op weg zijn goedheilige collega te verdringen. Volgens een NIPO-enquête vierde vorig jaar 51 procent van de Nederlanders Sinterklaas. In 1980 was dat nog 70 procent. De december-inkopen verschuiven steeds meer van Sinterklaas naar kerst. Volgens het Nederlands Christelijk Ondernemersverbond (NCOV) daalde het aandeel Sinterklaas-inkopen vorig jaar met 15 procent. De kerstinkopen daarentegen stijgen. In totaal besteedde de Nederlandse consument vorig jaar 9 miljard aan kerstinkopen. Volgens het NCOV is de verschuiving van de bestedingen deels te wijten aan de winkeliers. “De vroeger uitbundige Sinterklaas-etalages worden schaarser. Het typische Sinterklaas-sfeertje verdwijnt steeds meer”, aldus het NCOV.

Volgens Wassenaar spelen winkeliers met hun vroege kerst juist in op de wensen van de consument. “Het kindertal daalt, vooral in de grote steden, dus wordt Sinterklaas minder gevierd. Bovendien doen de mensen steeds meer aan kerst en zien winkeliers met lede ogen aan hoe bussenvol koopkrachtig publiek naar de Weihnachtsmarkten in Duitsland vertrekken.” De verkoopleider sluit niet uit dat de bisschop van Myra een come back zal maken. “Maar dan als vriendenfeest. Net zoals Pasen, dat vroeger een kinderfeest was met eierzoeken, nu uitgroeit tot een tweede Kerst.”

De delicatessenwinkel Dikker en Thijs aan de Amsterdamse Prinsengracht heeft al ruim een maand een kerstetalage met boom, lampjes en een assortiment aan kerstpakketten rond het thema de Europese eenwording. “Wij krijgen nu al aanvragen binnen voor kerstpakketten”, aldus P. Vos, directeur Food and Beverage. Aan Sinterklaas doet Dikker en Thijs niets dit jaar.

Bij de huishoudwinkel Marskramer in het Rotterdamse winkelcentrum Oosterhof staan planken vol met kersttafelkleden, ozon-onschadelijke Christmas spray en daarnaast gourmetsets en champagneglazen. “Als het aan ons had gelegen waren we er nog niet mee begonnen”, zegt een verkoopster. “Maar we kregen de artikelen toegestuurd door het concern, dus we moeten ze wel uitstallen. Zelf vind ik het jammer; het is afbraak van de gezelligste tijd van het jaar.”

    • Birgit Donker