Dissident Chirwa (73) sterft in cel in Malawi

JOHANNESBURG, 21 OKT. Orton Ching'oli Chirwa, symbool van de verboden oppositie in de Afrikaanse eenpartijstaat Malawi, is gisteren in zijn cel overleden. De 73-jarige advocaat en aanvankelijke bondgenoot van de huidige president dr. Hastings Kamazu Banda, en zijn vrouw Vera werden in 1981 gearresteerd en ter dood veroordeeld op beschuldiging van landverraad. Dat vonnis werd onder internationale druk omgezet in levenslange gevangenisstraf.

Beiden kregen een opleiding tot advocaat in Groot-Brittannië in de jaren vijftig. Orton Chirwa was oprichter en voorzitter van de Congrespartij van Malawi, alvorens die in 1960 over te dragen aan de thans 82-jarige Banda, de huidige president-voor-het-leven. Nadat Malawi in 1964 onafhankelijk van Groot-Brittannië was geworden, werd Chirwa minister van justitie, maar na onenigheid met Banda kreeg hij ontslag en ging het paar in ballingschap.

In Tanzania richtten de Chirwa's in 1977 de oppositionele Vrijheidsbeweging voor Malawi (MFM) op. In december 1981 werden zij gearresteerd, volgens henzelf nadat agenten van Banda hen uit het naburige Zambia hadden ontvoerd, volgens de regering-Banda nadat zij het land waren binnengekomen om de president ten val te brengen.

Berichten over onderdrukking van dissidentem in Malawi houden al jarenlang aan. Volgens organisaties als Amnesty International worden zij gemarteld en onder erbarmelijke omstandigheden gevangen gehouden. In maart van dit jaar werd een aantal bisschoppen gearresteerd, nadat zij in hun kerken een brief hadden voorgelezen waarin kritiek werd geuit op de politiek. Een groep westerse donorlanden, waaronder Groot-Brittannië, de VS, Japan en Frankrijk, heeft ontwikkelingshulp aan Malawi bevroren uit protest tegen de schendingen van de mensenrechten.

In september van dit jaar bracht een groep Britse advocaten voor het eerst een bezoek aan het echtpaar Chirwa, dat elkaar bij die gelegenheid voor het eerst in acht jaar zag. Zij vernamen tevens dat zij kleinkinderen hadden. Hun zoon woont in Londen.

President Banda heeft aangekondigd een referendum te willen houden over het omvormen van Malawi tot een meerpartijenstaat, maar een datum is niet vastgesteld. Vandaag werd tevens bekend dat een groep van voormalige medewerkers van Banda een de groepering Verenigd Democratisch Frond (UDF) hebben opgericht, die zich gaat inspannen voor een meerpartijenstelsel. De groep heeft opgeroepen tot internationaal toezicht op het beloofde referendum. (Reuter, AP)