PETRA KELLY (1947-1992) GERT BASTIAN (1923-1992); Strijdbaar duo

BONN, 20 OKT. Een strijdbaar "Groen' duo, dat was het gisteravond in hun woning in Bonn dood aangetroffen paar Petra Kelly (44) en oud-generaal en divisiecommandant Gert Bastian (69) zeker. Zij was haar leven lang milieu-activiste, hij werd van enthousiast Bundeswehr-officier tot koppig vredesactivist. Samen waren zij ook nog, in en buiten de Bondsdag, schrijvend, sprekend en betogend, mensenrechtactivisten.

Twee dwarsliggers, ook in hun partij, de Groenen, die Petra Kelly, tot 1979 SPD-lid, hielp oprichten en waarvoor zij van 1983 tot 1990 in de Bondsdag zat. Alletwee moesten ze bij voorbeeld niets hebben van partijverplichtingen om een deel van hun parlementaire schadeloosstelling aan de partij te laten of hun Bondsdaglidmaatschap volgens het Groene “rouleringsbeginsel” tussentijds aan een ander af te staan. Voor Bastian, die van '83 tot '87 in de Bondsdag zat, was dat zelfs reden om even uit de Groene fractie te treden.

Kelly, die de naam van haar Amerikaanse stiefvader had aangenomen, werd in het Zuidduitse Günzburg geboren, maar ging naar de middelbare school en studeerde (politicologie, Washington) in de VS, waar zij ook een jaar les gaf en aan vele betogingen tegen kernwapens en de Vietnam-oorlog deelnam. Daarna was zij medewerkster van de Democratische senatoren Robert Kennedy en Hubert Humphrey. Vervolgens ging zij naar Amsterdam, waar zij haar doctoraal deed (keuzevak Europese integratie) aan de Gemeentelijke universiteit ('71).

Van 1971 tot 1982 werkte Petra Kelly bij de Europese Commissie, ook enige tijd voor Sicco Mansholt. In Duitsland diende zij tegelijkertijd de milieubeweging, die via haar Bonnse "aktieburo' uiteindelijk de basis zou vormen voor de Groene partij. En waar ook voor het milieu en mensenrechten of tegen kernwapens werd gedemonstreerd, zij was van de partij: op de Alexanderplatz in Oost-Berlijn ('83), bij de zitblokkade voor de rakettenbasis Mutlangen (samen met Bastian, '83), de bezetting van de Duitse ambassade in Pretoria ('85) enz. Vele boeten, bekeuringen, strijdschriften markeren deze jaren. En voortdurend was zij ook nog hoofdpersoon in de permanente "Groene' richtingenstrijd die op nationaal niveau in 1990 eindigde toen haar partij haar geen mandaat meer wilde geven en trouwens ook zelf over de Duitse kiesdrempel struikelde.

Gert Bastian werd in 1923 in München geboren als zoon uit het tweede huwelijk van zijn moeder (met een Duits-Braziliaanse econoom), wier eerste man in de Eerste Wereldoorlog was gesneuveld. De jonge Bastian deed een noodexamen in 1941 en begaf zich als enthousiast vrijwilliger in militaire dienst. Vier jaar en drie zware verwondingen later (een broer was gesneuveld) werd hij weer Beiers burger, en ambtenaar.

In 1956 meldde CSU-lid Bastian zich aan, weer enthousiast, als beroepsofficier bij de Bundeswehr. Hij zou daar snel carrière maken, 20 jaar later was hij generaal-majoor en divisiecommandant. Maar intussen - via het tussenstation SPD - was ook zijn politieke opvatting zeer veranderd. Hij werd “kritisch generaal” (vooral wegens zijn bezwaren tegen Duitslands rol als mogelijk "slagveld' voor tactische kernwapens). In 1980 volgden, wegens Bastians openlijke verzet tegen het NAVO-dubbelbesluit inzake nieuwe nucleaire raketten, vierkante botsingen met de toenmalige defensie-minister, Hans Apel (SPD), die hem in dat jaar met vervroegd pensioen stuurde.

Sindsdien was de ex-generaal een belangrijke kroongetuige voor de Groenen van zijn vriendin Petra Kelly én de vredesbeweging, en daarin in menig opzicht vergelijkbaar met zijn in de late jaren tachtig overleden Nederlandse collega generaal Chiel von Meijenfeldt.

Het strijdbare levensduo Kelly/Bastian heeft zijn strijd nu beëindigd. Of het dat vrijwillig heeft gedaan stond vanmorgen volgens de justitie nog niet vast.

    • J.M. Bik