Perot doet uitval naar KLM

WASHINGTON, 20 OKT. De onafhankelijke presidentskandidaat, Ross Perot, heeft gisteren onder andere de Nederlandse KLM aangevallen tijdens het laatste presidentsdebat in East Lansing, Michigan. Hij noemde de overeenkomst tussen de KLM en Northwest en de samenwerkingsplannen tussen British Airways en USair een bijdrage tot de “vernietiging van het Amerikaanse luchtvaartbedrijf”.

Hij stelde de overeenkomsten als voorbeeld van het succes van “buitenlandse lobbyisten” die het politieke proces in Washington zouden hebben overgenomen. Een lobbyist voor de Amerikaanse KLM-partner, Northwest, werkt voor de herverkiezingscampagne van president Bush. De KLM heeft 21 procent van Northwest in handen en integreert haar luchtvaartoperaties met die Amerikaanse luchtvaartmaatschappij in een naadloos, wereldomspannend web. Nederland heeft als enig Europees land met Amerika een overeenkomst voor vrije luchtvaart gesloten. Beide landen hebben op grond daarvan volledige toegang tot elkaars vliegvelden. Het is sterk in het voordeel van Nederland, dat behalve Schiphol weinig grote luchthavens heeft te bieden maar goed gebruik kan maken van de nieuwe vrijheden in Amerika, dat 50 procent van de wereldluchtvaartmarkt in handen heeft. Amerika wil door deze overeenkomst andere terughoudende Europese landen de ogen uitsteken. Uiteindelijk wil de Amerikaanse regering de hele Europese luchtvaartmarkt openen.

De Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen (behalve Northwest) hebben geprotesteerd tegen de plannen van luchtvaartgigant British Airways om het voorbeeld van KLM te volgen en om een deel van USair over te nemen.

De kansrijke presidentskandidaat Bill Clinton gaf geen direct commentaar op de opmerkingen van Perot over de luchtvaartmaatschappijen. Hij zei alleen dat hij de lobbymogelijkheden wilde beperken. En hij zei dat het Westeuropese vliegtuigconsortium Airbus veel subsidie had gekregen en de Amerikaanse vliegtuigindustrie niet.

Vooral op de handelsvraagstukken kan het beleid van een mogelijke president Clinton verschillen van dat van zijn voorganger. Hij is overtuigd vrijhandelaar maar wil meer staatsinmenging om bedrijven te helpen. Bovendien staat hij onder druk van protectionistische groepen in de Democratische partij. Hij zei trots tijdens het debat gisteren dat hij werd aanbevolen door Clyde Prestowitz, een voormalige handelsgezant van president Reagan. Hij schreef het boek Trading Places over de in zijn ogen slecht gevoerde Amerikaanse handelsbesprekingen met Japan. Prestowitz is een tegenstander van vrijhandel en beveelt gereguleerde handel aan. Volgens hem zijn buitenlandse markten niet zomaar te openen.

Volgens het Amerikaanse blad Newsweek heeft de Europese handelsgezant in Washington, de Nederlandse oud-premier mr. A.A.M. van Agt, bezoek gehad van campagnemedewerkers van Clinton, die waarschuwden tegen het afsluiten van een handelsakkoord over GATT. Clinton zou een akkoord tussen Amerika en de EG zo vlak voor de verkiezingsdatum als buitenlandse “inmenging” beschouwen. Brussel en Washington onderhandelen al jaren over de verlaging van landbouwsubsidies en de besprekingen zijn nu in een versnelling gekomen. Een landbouwakkoord is een belangrijke stap voor het afsluiten van een nieuwe GATT-ronde voor het verlagen van internationale handelsbelemmeringen. Voor president Bush zou een doorbraak in Brussel een persoonlijk succes zijn.