Gelegaliseerden

DE GEMEENTE AMSTERDAM is verbaasd door het aantal illegalen dat zich naar aanleiding van de vliegramp in de Bijlmer alsnog heeft gemeld om in aanmerking te komen voor een verblijfsvergunning. Het zou betekenen dat een op de drie bewoners van de getroffen flats daar illegaal verbleef. Dit stelt de geloofwaardigheid op de proef zodat het vermoeden rijst dat illegalen van elders proberen mee te liften met authentieke slachtoffers.

Dit was nu net waartegen dit weekeinde werd gewaarschuwd door de vreemdelingenbeleid-specialist van de VVD, Wiebenga. Hij noemde het besluit van staatssecretaris Kosto (justitie) de getroffenen om humanitaire redenen te legaliseren sympathiek, maar te vergaand. Er dient te worden volstaan met de oorspronkelijke garantie dat illegalen slachtoffers kunnen melden zonder dat dit voor hen consequenties heeft. Een generaal pardon zou alleen maar uitnodigen tot oneigenlijk gebruik.

Nu was dit ook de stelling die de Amsterdamse hoofdcommissaris Nordholt - naar valt aan te nemen conform de aanwijzingen van het departement in Den Haag - aanvankelijk had betrokken: meldingen worden niet geregistreerd doch dit kan niet leiden tot legalisatie. Maar dit onderscheid werkt alleen voor de administratieve afwikkeling van de ramp, het zo nauwkeurig mogelijk opstellen van de lijsten van doden en vermisten. En zelfs dan is het de vraag of illegalen het risico nemen ter wille van de boekhouding van de overheid. Bij de daadwerkelijke hulp aan de overlevenden kan men in elk geval illegalen moeilijk in de kou laten staan. Een vliegramp treft zonder onderscheid des persoons en het valt moeilijk te rijmen met de bewogenheid en solidariteit die de Bijlmerramp heeft losgemaakt wanneer de ene getroffene vervangende huisvesting krijgt en de andere niet, louter wegens het ontbreken van een papier met een stempel van het Koninkrijk der Nederlanden erop.

MET REDEN HEEFT Nordholt dan ook Kosto overgehaald een gebaar te maken. Met evenveel redenen heeft de staatssecretaris er voor opgepast een blanco cheque te geven: het slachtofferschap dient wel degelijk plausibel te worden gemaakt. Enige controle is ook wel mogelijk, door bijvoorbeeld getuigen of bankbescheiden.

De boodschap van Nordholt ging overigens verder dan de Bijlmer: het hele probleem van illegale vreemdelingen in ons land moet volgens hem nodig worden gehaald uit de sfeer van “politieke verdringing”. Het gaat om zulke aantallen dat de politie de handen al vol heeft aan de criminele illegalen. Maar de politieke lijn luidt: alle illegalen het land uit. Dat kan men officieel ook moeilijk anders zeggen. Maar de ontboezeming van Nordholt vormt een intrigerende uitnodiging voor debat in plaats van dogmatisme.