ANC geeft martelingen gevangen in kampen toe

JOHANNESBURG, 20 OKT. Het ANC heeft gisteren toegegeven dat sommigen van zijn functionarissen verantwoordelijk zijn geweest voor, in de woorden van ANC-leider Nelson Mandela, “onaanvaardbare schendingen van de mensenrechten”.

De Zuidafrikaanse anti-apartheidsorganisatie hield in de jaren tachtig gevangenen vast in een aantal kampen buiten Zuid-Afrika. De gevangenen werden verdacht van spionage voor het blanke minderheidsbewind in Pretoria. Sommigen van hen blijken te zijn gemarteld.

Het ANC maakte gisteren tijdens een persconferentie een intern rapport openbaar. Het 74-pagina's tellende rapport kwam tot stand aan de hand van getuigenverklaringen van zeventien mishandelde gevangenen. Een interne commissie waarin een onafhankelijke advocaat zitting had, ondervroeg de oud-gedetineerden. De mensenrechtenorganisatie Amnesty International assisteerde bij het onderzoek.

Nelson Mandela heeft eerder erkend dat in ANC-kampen incidenteel gemarteld werd, maar dit is de eerste keer dat details daarover naar buiten komen. In het rapport worden geen schuldigen aangewezen.

De gevangenen bevestigden voor de commissie dat zij waren gemarteld en slecht behandeld. Zo kregen zij slaag met ijzeren staven, fietskettingen en prikkeldraad. Bij andere gelegenheden moesten zij door mierenhopen kruipen. Ook zijn gevangenen zonder vorm van proces geëxecuteerd.

Het ANC-gevangenkamp Quatro, ook bekend onder de naam “kamp 32”, was de plaats waar zich de ernstigste misstanden voordeden. Het was gelegen in Angola. Het rapport stelde dat de benaming concentratiekamp door een van de getuigen “passend” was. Kampbewaarders sloegen in 1984 in Quatro een opstand neer door de leiders te executeren.

Behalve in Angola, had het ANC ook kampen in Zambia, Tanzania en Oeganda. Volgens het rapport was de situatie in die kampen niet zo ernstig als in Quatro maar evenzogoed “onaanvaardbaar”.

Een organisatie van voormalige gevangenen noemde gisteren het rapport onvoldoende. Mwezi Twala, hoofd van het Teruggekeerde Ballingen Coördinatie Comité zei dat het ANC ook de namen van de schuldigen moet vrijgeven, zodat zij kunnen worden gestraft. (AP)