Achter de beurspagina schijnt de zon

De beurs komt op voor groot en klein. Zo heeft voorzitter van Ittersum minister Kok een brief geschreven om het afromen van door pensioenfondsen in aandelen en onroerend goed belegde vermogens te verlichten. Anders zullen die minder aandelen kopen en dat schaadt de economische groei en werkgelegenheid, meent de beurs. Ook moeten zij extra vermogen mogen aanhouden als buffer tegen de toegenomen kans op sterke koersdalingen. Desondanks vinden de fondsen dat dit soort beleggingen een hoger rendement oplevert. Aandelen? Net haarlemmerolie!

Ook veel particulieren geloven na de mooie jaren tachtig dat van achter de grijze en zelfs weleens zwarte beurspagina's de zon altijd weer opduikt, als je maar tijd van leven hebt. Die overtuiging stoelt op de dooddoener: 'Ervaringscijfers wijzen uit dat over langere termijn gemeten het risico dat men loopt gecompenseerd wordt door het rendement.' Dus over tien jaar of meer komt het altijd goed. Dat lijkt een garantie. Pareer een adviseur die hier mee komt eens met dit voorstel: "Als u denkt over een periode van tien jaar een gemiddelde van 12 procent te maken, ben ik tevreden met uw garantie van 10 en schenk ik u 2 procent.' Dan blijkt die quasi wetenschappelijke stelling alleen op te gaan voor bepaalde cijfers uit het verleden. Voor de toekomst is het geen betrouwbaar kompas.

Dus niet beleggen in aandelen? Nee, dat ook niet, maar je moet weten wat je doet. Het is geen loterij of behendigheidsspel, behalve voor ervaren spelers, maar een bezigheid die je moet leren. Hebzucht en angst zijn daarbij slechte drijfveren. Ook de beurzen onderkennen dat en proberen beleggers op allerlei manieren te informeren met de volgende initiatieven.

Op vrijdag de dertiende van de elfde maand (dat is de goden verzoeken om een krachdag), vindt in de RAI te Amsterdam de 14e Dag van het Aandeel plaats. Een interessante dag voor grote en kleine beleggers, die bestaat uit een ochtend-congres met vier financiële zwaargewichten als spreker en na de gezamenlijke lunch een voorlichtingsmiddag waarop vier deskundigen ingaan op specifieke onderwerpen. De VEB regelt aanmeldingen: tel. 070-326 20 51.

De Optiebeurs heeft het kwartaalblad Rokin 65 drastisch omgegooid om lezers beter te informeren. In het oktobernummer gaat de beurs in op het verwijt van een beleggingstijdschrift dat de optiehandel op 17 juni jl. de koersdaling van Philips, van 38,00 naar 31,10, heeft versterkt. De beurs komt zelf tot de tegengestelde conclusie. In het afgelopen kwartaal zijn drie gratis optie-uitgaven verschenen: het rapport over de populaire vijfjaarsopties, de strategieënkaart met tien wandelroutes door optieland en een index-optie-reglement.

Ook de Effectenbeurs verstrekt kosteloze brochures: Tot uw orders, De Officiële Parallelmarkt, Het nut en de beperkingen van aandelenindices, De belegger en de fiscus en het informatieve jaarverslag over 1991. Aparte vermelding verdient de 248 pagina's dikke evergreen 'Beurs en Effecten, beurs en effectenhandel in vogelvlucht' (Veen, isbn 90 204 2009 7), waarvan de zestiende druk loopt. Het is de gewijzigde vorm van het door mevrouw S.G. Lettinga-Vegter in 1969 geschreven boek.

Het onlangs verschenen boek Achter de beurspagina; beleggen praktisch benaderd (Kluwer, isbn 90 267 1763 6) van Tjalling van der Goot, behandelt in 112 pagina's elementen van het beleggingsvak en de meest gebruikte vormen van beleggen. Kennis daarvan vindt de schrijver niet alleen noodzakelijk voor professionals, maar ook voor kopers van financiële producten gebaseerd op aandelen, zoals diverse spaar- en beleggingsplannen, koopsompolissen en hypotheken die worden afgelost via een spaar- of beleggingsrekening.

Die benadering verdient aandacht, omdat onwetende verzekerden soms mogen/moeten kiezen uit alternatieven waar een belegger ook moeite mee heeft. Qua voorlichting ligt daar een grijs gebied. De effectenwereld richt zich vooral op beleggers en praat nauwelijks over de combinatie verzekeren met beleggen. De verzekeringswereld ziet beleggen als een spannend en vooral winstgevend spel, waar je maar niet te diep op in moet gaan. Het afsluiten van de verzekering staat voorop.

Van der Goot, wetenschappelijk medewerker aan de universiteit van Amsterdam, tilt op een voor leken te volgen beknopte wijze beleggen uit boven de waan van de aanbeden technische cijfers en plaatst het in een breder fundamenteel verband. Onder meer: relatie economie en beurskoersen, het verband tussen inflatie, rente, obligaties en aandelen, iets over de samenstelling van portefeuilles, de Siamese tweelingbroeders risico en rendement en wat lange termijn strategieën. Een helder boek.