Wie regeert er?

HET WAREN BEWOGEN teksten die de fractievoorzitters van de grote partijen afgelopen donderdag, de laatste dag van de algemene politieke beschouwingen, richting werkgevers en werknemers afstaken.

Als het de sociale partners niet zou lukken 'een soort akkoord' over 1993 rond te krijgen, kon langzaam maar zeker afscheid worden genomen van de overleg-economie die wij nu kennen, waarschuwde PvdA-fractievoorzitter Wöltgens. En zijn CDA-collega Brinkman sprak over “hoge verwachtingen” die hij had van de werkgevers -en werknemersorganisaties. De bezorgdheid werd aan het slot van het debat bezegeld met een motie waarin de sociale partners werden opgeroepen centrale afspraken te maken.

Een dag later al werd de politiek bediend, toen in de Sociaal-Economische Raad werkgevers en werknemers een principe-akkoord wisten te bereiken over de voorwaarden voor de meest wenselijke economische ontwikkeling in de komende jaren. De reacties vanuit de politiek waren dan ook enthousiast. Het gevraagde sociaal akkoord lag nu immers binnen handbereik.

TOCH DOEN DE enthousiaste reacties van de kant van de regeringsfracties vreemd aan. Want de prijs die het georganiseerd bedrijfsleven van het kabinet vraagt voor een akkoord, namelijk lastenverlichting, vonden dezelfde politici vorige week in navolging van het kabinet nog te hoog. Om exact die reden werd een motie van de VVD waarin een koppeling werd gelegd tussen lastenbeheersing en loonmatiging nog verworpen.

Het gaat er nu niet om wat economisch wenselijk is, want dan is er natuurlijk veel te zeggen voor lastenverlichting. Maar los van de inhoud van het akkoord dringt zich opnieuw de vraag op hoe het gesteld is met de verantwoordelijkheden in dit land. Als een meerderheid in de Kamer donderdagavond lastenverlichting in ruil voor loonmatiging afwijst, is het toch opmerkelijk, om geen ander woord te gebruiken, dat een dag later sociale partners dat geluid geheel negeren. Sterker nog, zij gaan zitten op de lijn die de meerderheid van de Kamer met uitzondering van de VVD juist verworpen heeft.

Minister De Vries (sociale zaken) heeft dit weekeinde al gezegd dat lastenverlichting er niet in zit. Of dat ook betekent dat het sociaal akkoord er niet komt, moet de komende weken blijken. Met hun principe-akkoord hebben de sociale partners de politiek in gijzeling genomen. Geen lastenverlichting, dan ook geen sociaal akkoord, wordt er van die kant gezegd. Werkgevers en werknemers houden zich doof voor wat het parlement heeft uitgesproken, zij schrijven de politiek voor wat er moet gebeuren. Is dat wat er met overleg-economie wordt bedoeld?