Onbehagen in Israel over de binnenlandse veiligheid neemt toe

TEL AVIV, 19 OKT. De Israelische premier, Yitzhak Rabin, heeft gisteren besloten de regeringszitting van morgen te wijden aan de verslechtering van de binnenlandse veiligheid. Door zijn woordvoerder heeft hij gisteren, drie dagen voor de hervatting van het vredesoverleg in Washington, laten verklaren zich daar “zorgen” over te maken.

Rabin schrijft de opvallende toename van het aantal Palestijnse aanslagen in de bezette gebieden en in Israel toe aan Palestijnse frustratie over het uitblijven van successen tijdens het vredesoverleg. Besluiteloosheid en verdeeldheid in Palestijnse kring is volgens hem de voornaamste reden dat redelijke Israelische voorstellen door de Palestijnse onderhandelaars zijn afgewezen.

Wegens het toenemend aantal incidenten in de bezette gebieden en in Israel zelf, waarbij behalve Palestijnen ook Israeliërs om het leven komen, wordt Rabin vooral door de rechtse oppositie beschuldigd van een “falend veiligheidsbeleid”. In een verklaring heeft Likud Rabin ervan beschuldigd met zijn concessies aan de Palestijnen, onder andere aan de Palestijnse hongerstakers in Israelische gevangenissen, “in de kaarten van de anti-Israelische terreur” te spelen.

Naarmate er meer joods bloed vloeit dringen de organisaties van joodse kolonisten in de bezette gebieden aan op een onmiddellijke stopzetting van het vredesoverleg met de Palestijnen. Zaterdagavond demonstreerden zij voor de ambtswoning van Rabin in Jeruzalem tegen wat zij het “slappe optreden van de regering Rabin tegen de Palestijnse terreur”, noemen. Het forum van rabbijnen in bezet gebied zal zich een dezer dagen bezinnen op scherpe protest-acties tegen Rabins veiligheidsbeleid in de bezette gebieden.

In een week zijn drie Israelische burgers door Palestijnse acties gedood. In een nederzetting in de Gazastrook werd een Israelische burger door een Palestijn met een houweel vermoord en in Noord-Israel, vlak bij de zogeheten "groene lijn' (de oude bestandslijn tussen Israel en Jordanië) werd een Israelische boer door Palestijnen met messteken om het leven gebracht.

Zaterdagavond werden de Israeliërs opgeschrikt door een bomaanslag op een Israelische autobusje nabij Ramallah op de Westelijke Jordaanoever. Bij deze aanslag verbrandde een vrouw in het busje en werden negen inzittenden gewond van wie twee ernstige brandwonden opliepen. Israelische militaire kringen nemen dit incident hoog op omdat de manier waarop de bom tot ontploffing werd gebracht doet denken aan acties tegen het Israelische leger in Zuid-Libanon. Het is de eerste maal dat de Palestijnen een dergelijke bom in bezet gebied tegen een Israelisch doel tot ontploffing brengen. De explosieve lading was aan de zijkant van de weg geplaatst en ontplofte toen het busje door een over de weg gespannen draad reed.

Opperbevelhebber generaal Ehud Barak bracht onmiddellijk een bezoek aan de plaats van de aanslag en het er om heen liggende gebied werd tot gesloten militair terrein verklaard.

Wegens de roep om meer veiligheid zullen in Noord-Israel scherpere veiligheidsmaatregelen worden getroffen en zal het politiekorps met honderd manschappen worden uitgebreid. Inwoners van het grensgebied met de Palestijnse stad krijgen indien ze daarom vragen wapens en training in het gebruik ervan.

Landbouwers in het in Israel liggende gebied ten westen van de stad Jebin op de Westelijke Jordaanoever hebben opdracht gekregen in het vervolg gewapend en ten minste in paren hun land te bewerken.

De regering Rabin staat niet alleen wegens de veiligheidsproblematiek maar meer nog door spanningen in de coalitie tussen Merets en Shas onder spanning. Rabin heeft gisteren tijdens een onderhoud met de drie Merets-ministers, onder wie de door de religieuze Shas-partij fel aangevallen minister van onderwijs Shulamit Aloni, de vrees uitgesproken dat Shas over twee weken uit de regeringscoalitie zal stappen. Rabin deed op Merets een beroep de ernst van de situatie onder ogen te zien en diensovereenkomstig te handelen. Bij Merets bestaat echter weinig animo voor de chantage van Shas door de knieën te gaan. Shas is wegens Aloni's anti-religieuze uitspraken en overeenkomstig onorthodox gedrag tegen de leidster van de Merets in het offensief gegaan.

Het uittreden van Shas uit de regering zou er toe kunnen leiden dat de rechtse Tsomet-partij door Rabin in de regering wordt opgenomen, waardoor de diplomatieke bewegingsvrijheid van Rabin in het vredesoverleg aanzienlijk zal worden verkleind.

    • Salomon Bouman