Wraak regeert op vergadering van vastgoedfonds VHS

AMSTERDAM, 17 OKT. Rationaliteit week voor wraak in het Amsterdamse Hilton-hotel op de aandeelhoudersvergadering van vastgoedfonds VHS. Zonder verklaring veegde één partij een reddingsplan voor VHS van tafel. Dat betekent dat VHS niet wordt overgenomen door branchegenoot Uni-Invest, zoals de bedoeling was, maar vrijwel zeker komende week faillissement zal moeten aanvragen.

De gevestigde orde heeft er alles aan gedaan om VHS van de ondergang te redden: de Nederlandsche Bank, de beurs, de Economische Controledienst en Jusititie, allen zaten op het vinkentouw. De onderneming VHS werd bestuurd door vier door de rechter aangewezen personen, waaronder oud-minister en oud-ABN-bestuurder mr. H. Langman. Toch ging het mis.

Verbijsterd liepen de commissarissen van VHS, ex-PvdA-kamerlid drs H.J. van den Bergh en ex-KLM-topman drs S. Orlandini gistermiddag na afloop van de vergadering door het Hilton, zich afvragend: hoe heeft dit allemaal in Nederland kunnen gebeuren?

De meeste aandeelhouders zijn al lang het het zicht kwijt geraakt op VHS, het gezwel van de Amsterdamse beurs waar alleen de Nederlandse advocatuur geld aan lijkt te verdienen.

De sfeer leek gisteren in eerste instantie niet grimmig. Het leken weldenkende mensen die communiceerden over cijferopstellingen. Er leek niets aan de hand toen een hoofdstedelijk advocaat, mr. B. Heldring, een nieuwe vergadering voorstelde om meer tijd te krijgen om de cijfers van VHS te bestuderen.

Toen wisselde het decor. De voorzitter van de vergadering, Langman, toonde aan dat Heldring geen rationele bedoelingen had: hij kon zijn voorstel niet motiveren en trok het in en verdween naar de lounge van het hotel. Daar telefoneerde hij met een zekere N. Godfry van Elan Securities Ltd in Londen.

Toen hij terugkwam stemde hij tegen een aandelenafstempeling die nodig was voor het reddingsplan. Dat betekende het einde van VHS. Na afloop was hij niet in staat aan te geven waarom hij tegen gestemd had.

Waarom zou een tot nu toe onbekende Brit een Nederlands vastgoedfonds om zeep willen helpen? Het antwoord daarop wist ongetwijfeld de in de zaal aanwezige R.J. Doorn, kasteelheer van De Swaenenburgh in 's-Gravenland. Doorn werd vorig jaar op borgtocht vrijgelaten door de Zwitserse justitie die hem als onderdeel zag van de grootste fraudezaak van de eeuw. Maatschappijen van Doorn werden gebruikt voor internationale aandelenzwendel, maar justitie heeft nog nooit zijn persoonlijke betrokkenheid kunnen aantonen.

R & R, een maatschappij waarvoor Doorn het woord voerde, heeft sinds vorig jaar geprobeerd VHS in de vingers te krijgen. Een enquêtecommissie kan straks, wellicht met behulp van een curator, proberen te ontdekken op welke wijze en ten koste van welke belangen is gehandeld.

VHS-directeur G.M.V. Witteveen heeft de plannen van R & R om het fonds in de greep te krijgen getorpedeerd. Er werd soms voor zijn eigen veiligheid gevreesd. Deze week werd op zijn kantoor ingebroken op zoek naar VHS-documenten. Al eerder was zijn huis doelwit van speurders naar materiaal over VHS.

Doorn vertelde op de afgelopen aandeelhoudersvergadering: “Mij deert de ondergang van VHS niet. Ik heb mijn pakket aandelen afgestoten. Ik ben al met andere zaken bezig.”

Met een paar aandeeltjes verscheen hij gisteren toch op de vergadering. Hij wilde vanwege zijn geringe belang zelf geen voorstel doen, zo zei hij. Wel gaf hij tijdens een schorsing van de vergadering desgevraagd toe meneer Godfry in Engeland te kennen.

Volgens directeur Witteveen is de Britse vennootschap Elan van de heer Godfry niets anders dan een onderdeel van het netwerk van Doorn. Elan bleek het pakket van ongeveer 35 procent van de aandelen VHS te hebben. Een pakket dat van R & R geweest was, maar dit jaar op mysterieuze wijze verdween. De Economische Controle Dienst maakt jacht op dit pakket omdat het in het kader van de Wet Melding Zeggenschap had moeten worden aangemeld. Om het reddingsplan van VHS mogelijk te maken was gisteren tweederde meerderheid nodig. Daarvoor was de stem van advocaat Heldring namens Elan onontbeerlijk.

Er was misschien één die nog iets had kunnen doen en dat was makelaar H. Mens uit Lisse. Hij heeft een pakket van ruim tien procent van de aandelen VHS en wist, zo blijkt uit uitlatingen in deze krant, exact wat er in het Doorn-kamp gaande was. Hij liet zich echter gisteren niet zien. Werd de relatie met Doorn hem te heet?

De aandeelhouders VHS zijn hun laatste geld kwijt en wat waarschijnlijk schrijnender is: de crediteuren die al bijna tachtig procent van hun concurrente vorderingen op VHS hadden kwijtgescholden, zijn waarschijnlijk nog meer kwijt. Wanneer VHS gedwongen is panden te verkopen worden ook financiële instellingen getroffen. Verzekeraar Zwitserleven zit naar schatting voor meer dan 40 miljoen gulden in VHS, Van Lanschot voor een kleine 20 miljoen gulden.